ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )

55

قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )

محمّد عبد الرزاق در دهلى و بار دوم در 1906 م . كه با شرح همراه است در لكنهو چاپ‌هاى مهمّى از آن عرضه شده است . يك چاپ آن در 1268 ه . / 1851 م . به كوشش كاپيتان مقبول الدّوله ميرزا محمّد مهدى على خان بهادر و به فرمايش حكيم احمد رضا انجام گرفته بود . مطبعهء نولكشور نيز در 1304 ه . / 1887 م . چاپ خوبى از آن با تصحيح و تنقيح حكيم فضل احمد انصارى بيرون داده بود . 2 1 ابن السويدى شرح موجز القانون رئيس الاطبّاء ابو اسحاق بن ابراهيم بن محمّد بن على بن طرخان انصارى دمشقى شافعى المعروف به عزّ الدّين ابن السويدى نخستين شارح موجز القانون است . او فقط سه سال پس از وفات صاحب موجز القانون در دمشق در شعبان 690 ه . / 1291 م . درگذشت . در الدرر الكامنه سال وفات او 1211 م . نوشته شده كه درست نيست . برخى تاريخ تولّدش را 1237 م . نوشته‌اند و اين نيز بنا بر تحقيقات تاريخى درست نيست . ابن ابى اصيبعه كه معاصر و دوست اوست سال تولّدش را 600 ه . / 104 م . نوشته است . ديگر اينكه عيون الانباء كه در سال 1245 م . تأليف شده و در آن به سويدى و كتاب او اشاره شده است . بديهى است كه اگر او در سال 1237 م . متولّد شده نمىتوانست در نه سالگى مؤلّف و طبيبى در اين حد و پايه باشد كه احوالش را در عيون الانباء درج كنند . اين طبيب يگانهء روزگار در دمشق در 600 ه . / 1204 م . متولّد شد . پدرش بازرگانى از سويداء ( حوران ) بود . سلسلهء نسب او به صحابى معروف انصارى حضرت سعد بن معاذ مىرسد . روابط دوستانه‌اى با پدر ابن ابى اصيبعه داشت . ابن ابى اصيبعه و ابن السويدى در مكتب پيش شيخ ابو بكر صقلى درس خواندند و بعد هر دو در مجلس درس حكيم مهذّب الدّين عبد الرحيم الدخوار شركت داشتند و روابط دوستى آن دو به