في سقط إذا سقط من بطن أمّه فتحرّك تحرّكا بيّنا ، يرث و يورث ، فإنّه ربّما كان أخرس ؛ « 1 » جنين هرگاه از شكم مادر خود سقط شده ، حركتى آشكار از خود نشان دهد ، هم ارث مىبرد و هم از او ارث برده مىشود ، چراكه ممكن است گنگ باشد . إذا تحرّك المولود تحرّكا بيّنا فإنّه يرث و يورث ، فإنّه ربّما كان أخرس ؛ « 2 » اگر فرزند متولدشده ، حركتى آشكارا داشته باشد ، ارث مىبرد و از او ارث برده مىشود ؛ زيرا ممكن است گنگ باشد . به نظر مىرسد كه گريستن و حركت كردن ، نمىتوانند معيارى براى تعلق روح به جنين باشد ، بلكه نشانه‌هايى براى زنده بودن جنين هنگام تولد هستند ؛ يعنى اگر جنينى متولد شود و ندانيم كه پيش از تولد مرده يا پس از آن ، مىتوان از گريستن يا حركت كردن او به حيات و عدم حياتش هنگام تولد پى برد . به‌عبارت ديگر ، فرض روايات گذشته ، يقين به زنده بودن جنين است و فرض اين روايات ، شك در زنده ماندن جنين پس از تعلق روح است ؛ بنابراين ، اگر جنينى از پايان كمترين زمان لازم براى حمل تا پايان دورهء باردارى ( ميان 7 - 10 ماهگى ) سقط شده ، بميرد و ندانيم كه مرگ او پس از تولد بوده يا در رحم مادر ؛ با ملاحظهء آثار و افعال انسان زنده ؛ مانند حركت كردن ، فرياد كشيدن و . . . و عدم آنها ، مىتوان تعيين كرد كه جنين ، مرده سقط شده يا پس از تولد مرده است . بر اين مدعا مىتوان به دو مطلب استشهاد كرد : مطلب اوّل : روايت ابان بن تغلب : از حضرت صادق عليه السّلام : إذا شككت في حياة شاة ، و رأيتها تطرف عينها ، أو تحرّك ذنبها ، أو تمصّ بذنبها ، فاذبحها ، فإنّها لك حلال ؛ « 3 » اگر شك كردى در زنده بودن گوسفند و ديدى كه چشم خود را به اطراف برمىگرداند يا دمش را

--> ( 1 ) . كافى ، ج 7 ، ص 155 . ( 2 ) . تهذيب ، ج 9 ، ص 392 ، شمارهء 1398 . ( 3 ) . همان ، ج 9 ، ص 57 ، شمارهء 238 .