دفتر تبليغات اسلامى شعبه خراسان

69

مسائل مستحدثه پزشكى ( فارسى )

مضغه و استخوان ، مىفرمايد : اگر استخوان گوشت بگيرد ، ديهء آن صد دينار است تا اينكه صداى جنين شنيده شود ، كه در اين صورت ، ديهء او ، ديهء كامل است . « 1 » همچنين در روايت عبد اللّه بن سنان ، امام عليه السّلام بر اين نكته تأكيد مىورزند كه خواندن نماز ميت بر جنينى بايسته است كه پس از سقط شدن ، گريه كرده ، سپس بميرد ؛ و گرنه خواندن نماز ميت بر او جايز نيست . « 2 » بىشك ، گريستن براى جنين ، هنگامى ميسر است كه تولد يافته ، از رحم خارج شود ؛ بنابراين ، برابر اين دو روايت ، ديهء كامل هنگامى بر جنين تعلق مىگيرد كه به دنيا آمده ، گريسته باشد و سپس بميرد و حال آنكه بر پايهء روايات گذشته ، پرداخت ديهء كامل تنها هنگامى واجب مىشد كه جنين داراى روح باشد ؛ يعنى پس از دورهء روييدن گوشت بر بدن و حتى پيش از تولد . حركت كردن در برخى از روايات به جاى گريستن ، حركت كردن را نشانهء زنده بودن جنين مىدانند ؛ زيرا اگر جنينى متولد شود ؛ ولى به علت قدرت نداشتن بر ايجاد صدا ، نظير كر و لال بودن ، نتواند بگريد ، راهى نيست براى تشخيص اينكه روح داشته و سپس مرده يا پيش از تولد ، مرده بوده است ، جز حركت كردن و حركت نكردن جنين . امام صادق عليه السّلام در دو روايت ربعى و ابى بصير در اين‌باره مىفرمايند : اگر جنين پس از سقط شدن بتواند بدن خود را به حركت درآورد ، اين حركت مىتواند دليلى بر زنده بودن و روح داشتن او باشد ، هرچند به علت لال بودن نتواند بگريد و از خود صدايى خارج كند .

--> ( 1 ) . تهذيب ، ج 10 ، ص 281 ، شمارهء 1100 : سليمان بن صالح ، عن أبي عبد اللّه عليه السّلام : « . . . فإذا كسي اللّحم فمائة دينار ، ثمّ هي مائة دينار حتّى يستهلّ ، فإذا استهلّ فالدّية كاملة » . ( 2 ) . استبصار ، ج 1 ، ص 480 ، شمارهء 1857 : عبد اللّه بن سنان ، عن أبي عبد اللّه عليه السّلام ، قال : « لا يصلّى على المنفوس ، و هو المولود الّذي لم يستهلّ ، و لم يصّح ، و لم يورث من الدّية ، و لا من غيرها ؛ فإذا استهلّ ، فصلّى عليه ، و ورثه » .