درآمد انسان موجودى است كه افزون بر پيكر مادى ، بعدى غير مادى نيز دارد كه از آن به روح يا نفس تعبير مىشود . « 1 » براى اثبات چنين بعدى در انسان ، برهان‌هاى گوناگونى از سوى متفكران مسلمان و غير مسلمان بيان شده كه تجربه‌پذيرترين آنها ، برهان سينوى « انسان معلق در هوا » « 2 » است . اين برهان از آن رو اهميت ويژه‌اى دارد كه بر پايهء آن مىتوان به وجود بعد غير مادى انسان به روشى تجربى آگاهى پيدا كرد و آن را با « خود هيپنوتيزمى » « 3 » مقايسه نمود . گذشته از مباحث فلسفى - كلامى دربارهء اثبات روح و نقض و ابرام‌هايى كه دربارهء آنها مطرح شده ، وجود روح براى انسان مسلمان ، امرى است مسلّم كه قرآن كريم و احاديث خاندان عصمت و طهارت عليهم السّلام بر آن تأكيد مىورزند . قرآن كريم در بيان دوگانگى جسم و روح مىفرمايد : ( ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ * ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ ) ؛ « 4 »

--> ( 1 ) . بعد غير مادى انسان آن هنگام كه با بدن مادى خود ارتباط دارد ، « نفس » ناميده مىشود . اصطلاح روح معمولا در فرض ملاحظهء جنبه غير مادى ، بدون پيكر مادىاش به كار مىرود . ( 2 ) . شرح اشارات ، ج 2 ، ص 292 . ( 3 ) . Self - Hypnosis . ( 4 ) . مؤمنون ( 23 ) آيهء 14 .