نخست جاى خواهند داشت كه جنبه‌اى از تشريع و تعبد دارند ؛ اما اگر احاديثى كه حاكى از چنين نسبتى است وجود نداشته باشد ، يا آن دسته از احاديث درست نباشند و در نتيجه چنين نسبتى در ميان نباشد احاديث سفارش به حجامت در گونهء دوم ، يعنى آنچه رويكرد تشريعى ندارد جاى خواهند گرفت . از آن جمله است احاديث گوناگونى كه مىگويد حجامت خون چركين را از بدن مىبرد ، يا چشم را بيناتر مىكند ، يا رطوبت را از مزاج مىگيرد و يا براى سردرد و دندان درد يا غلبه بر حالت خواب‌آلودگى بر شخص يا ديوانگى سودمند است . سرآمد همهء اين احاديث ، حديثى است كه در آن از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نقل شده كه فرموده : « اگر در آنچه بدان وسيله درمان مىكنيد خيرى باشد آن حجامت است » . « 1 » اما در برابر اين حديث ، از سوى ديگر نمونه‌اى از احاديث وجود دارد كه از زيان موردى حجامت سخن به ميان مىآورد . از عبد الرحمن بن كعب بن مالك نقل كرده‌اند كه چون پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در خيبر بود زنى از يهوديان براى آن حضرت غذايى مسموم هديه آورد . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به همراه برخى از صحابه از آن غذا خوردند . پس از اين ماجرا وحى الهى به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله خبر داد كه آن غذا مسموم بوده است ؛ از همين روى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله سه بار بر شانهء خود حجامت كرد و به صحابه نيز فرمود حجامت كنند و آنان نيز حجامت كردند ؛ اما برخى پس از اين حجامت مردند . « 2 » 5 . حديث ابن عباس نزد ترمذى و حاكم و نيز روايت ابن مسعود نزد ترمذى و

--> ( 1 ) . « ان كان فى شىء مما تتداوون به خير فالحجامة » . اين متن روايت ابو داوود است و همانند آن در ديگر منابع اهل سنت نيز نقل شده است . ر . ك : سنن ابى داوود ، ج 2 ، ص 233 ، ح 2102 و ج 4 ، ص 4 ، ح 3857 ؛ سنن ابن ماجه ، ج 2 ، ص 1151 ، ح 3476 ؛ مسند ابى يعلى ، ج 10 ، ص 318 ، ح 5911 ؛ منذرى ، الترغيب و الترهيب ، ج 4 ، ص 159 ، ح 5249 ؛ ابن عبد البر ، التمهيد ، ج 5 ، ص 274 و ج 24 ، 347 ؛ عظيم‌آبادى ، عون المعبود ، ج 6 ، ص 91 ؛ صحيح ابن حبان ، ج 13 ، ص 442 ؛ حاكم ، المستدرك ، ج 4 ، ص 454 ؛ هيثمى ، موارد الظمآن ، ص 340 ، ح 1399 ؛ بيهقى ، سنن الكبرى ، ج 9 ، ص 339 - م . ( 2 ) . ر . ك : هيثمى ، مجمع الزوائد ، ج 8 ، ص 296 ؛ ابن راشد ، الجامع ، ج 11 ، ص 29 ؛ طبرانى ، معجم الصغير ، ج 19 ، ص 70 ، ح 137 - م .