امرى دنيوى وجود داشته باشد حق است و هيچ ترديدى در آن نيست ؛ چراكه چنين تصريحى از سوى خداوند رسيده كه هيچ‌چيز در زمين و آسمان از حيطهء علم او بيرون نيست . بر اين پايه ، حديث نبوى نيز اگر در همين عرصهء امور دنيوى پاسخى به راهنمايى قرآن دراين‌باره باشد فعل پيامبر صلّى اللّه عليه و إله كه در چنان حديثى آمده ، بيان يا امتثال قرآن شمرده خواهد شد و به معناى تشريع خواهد بود و در شمار امور شرعى تفسير خواهد گرديد . شايد عسل خوردن پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بهترين نمونه از اين دست باشد كه خود اجراى اين رهنمود الهى است كه در قرآن كريم فرموده است : ( يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ ) . « 1 » همانند همين نوع است جايى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله پس از انجام كارى دنيوى از اين خبر داده باشد كه آن كار را به استناد وحى الهى انجام داده است . سرانجام در اين مقدمه اين نكته نيز از ياد نرود كه چنانچه در فعلى از افعال پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در اين ترديد باشد كه دنيوى است يا دينى ، از گونهء دينى شمرده خواهد شد ؛ چراكه در ميان افعال پيامبر صلّى اللّه عليه و إله آنچه بيشتر است و غلبه دارد افعال دينى است - و البته خداوند خود به حقيقت امور آگاه است .

--> ( 1 ) . نحل ( 16 ) آيهء 69 : از شكم آن نوشيدنى رنگارنگ بيرون مىآيد و در آن براى مردم شفايى است .