قبلا نيز يادآور شديم كه مضمون اين حديث را زمخشرى نيز از ابن زيد نقل كرده است . « 1 » بر اساس اين حديث ، آيهء شريفه تخصيص مىخورد و فقط بر حرمت نگاه كردن حمل مىشود و چون اطلاق آن مورد نظر نيست ، بر هر فردى مثل زنا و غير آن حمل نمىشود . « 2 » ولى در جواب گفته مىشود كه ورود روايت سبب رفع يد از اطلاق آيه نمىشود ، زيرا آيهء شريفه اطلاق دارد « 3 » و سند حديث نيز مخدوش است . اين حديث در كافى نقل شده و در سلسلهء سند آن بكر بن صالح وجود دارد ، و در كتاب تفسير على بن ابراهيم ( 239 ه . ق ) نيز وارد شده كه مخدوش است . « 4 » البته اين حديث ، بنا بر آنچه در تفسير قمى آمده ، صحيح السند است « 5 » و مناقشهء در تفسير على بن ابراهيم نيز ساده نيست ، ولى اگر تمام بودن حديث ثابت شد ، آيهء شريفه از محل بحث خارج خواهد شد . بنابراين ، روايت فوق سبب رفع يد از اطلاق آيهء شريفه نمىشود ، و آيه دلالت بر حفظ فرج از نگاه ديگران مىكند . اگر آيهء شريفه را بر آنچه حديث مىگويد حمل كرديم ، بر حرمت زنا و افراغ منى از طريق تلقيح دلالت نخواهد كرد ؛ زيرا چنان‌كه ياد شد ، روايت قمى صحيح السند است . 2 . الَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ فَمَنِ ابْتَغى وَراءَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ العادُونَ . « 6 » در بحث گذشته از اطلاق آيهء شريفه استفاده كرديم و گفتيم كه بر حرمت افراغ منى به جهت تلقيح مصنوعى دلالت مىكند . در پاسخ گفته شده كه اين آيه اطلاق ندارد تا

--> ( 1 ) . كشاف ، ج 3 ، ص 229 ؛ محمد بن عمر فخر رازى ، مفاتيح الغيب ، ج 23 ، ص 205 ؛ فضل بن حسن طبرسى ، مجمع البيان ، ج 4 ، ص 138 . ( 2 ) . من وحى القرآن ، ج 16 ، ص 297 ؛ تفسير نمونه ، ج 14 ، ص 438 . ( 3 ) . مفاتيح الغيب ، ج 23 ، ص 205 . ( 4 ) . محمد هادى معرفت ، صيانة القرآن عن التحريف ، ص 187 . ( 5 ) . ج 2 ، ص 101 . ( 6 ) . معارج ( 70 ) آيه‌هاى 29 و 31 .