دفتر تبليغات اسلامى شعبه خراسان
324
مسائل مستحدثه پزشكى ( فارسى )
امانتهايش ، جانشين خود كرد . على عليه السّلام در بستر او خوابيد ، مشركان خانه را محاصره كردند . پس خدا به جبرئيل و ميكائيل وحى كرد : « ميان شما دو تن برادرى برقرار ساختم و عمر يكىتان را طولانىتر از ديگرى قرار دادم ، كداميكتان حيات را بر صاحب ( و برادرش ) ايثار مىكند ؟ » پس هر دو حيات را اختيار كردند . پس خدا به آنها وحى كرد : « چرا شما مثل على بن ابى طالب نيستيد ، ميان او و محمد عقد برادرى بستم ، پس او بر بستر محمد خوابيد و جان خود را فداى او كرد و حيات او را برگزيد . . . » « 1 » مانند اين استعمال در كتابهاى تاريخى و قصص عرب زياد است و در زبان امروزى نيز رايج مىباشد . پس اشكالى در صدق ايثار بر گزينش ديگران بر خود نيست . سؤال دوم : اگر ايثار به نفس ايثار باشد ، آيا مىتوان آن را ايثار بر نفس و داخل در آيهء ايثار و ساير ادلّه دانست ، يا نه ؟ از آنچه در سؤال اوّل آمده ، پاسخ اين سؤال روشن مىشود ، چه ايثار بر نفس همان اختيار بر نفس است ؛ يعنى اختيار نفس ديگرى و مقدّم داشتن آن بر خود ، به معناى تقديم بقاى نفس غير است بر بقاى خويشتن و كلمه « على » مانع از آن نيست كه ايثار شامل ايثار به نفس نگردد ؛ هرچند در روايت « ليلة المبيت » ايثار با كلمهء « باء » آمده است ( يؤثر صاحبه بالحياة ) . ليكن با جستوجو در استعمال مادهء ايثار در كتب حديث ( مانند بحار الأنوار ، وسائل الشيعه ) مىتوان دريافت كه همهء آنها در مال استعمال شده و تقديم چيزى بر چيزى و شخصى بر شخص ديگر است و موردى نيست كه در آنها نفسى بر نفس ديگر مقدّم شده باشد و اين انسان را به شك مىاندازد و بررسى بيشتر را مىطلبد . سؤال سوم : اگر ايثار به نفس ، ايثار بر نفس نباشد ، آيا ايثار به نفس اولى از ايثار بر نفس است يا خير ؟
--> ( 1 ) . اسد الغابه ، ج 3 ، ص 132 ، شواهد التنزيل ، ج 1 ، ص 98 ؛ مستدرك الحاكم ، ج 3 ، ص 132 ؛ نور الأبصار ، ص 86 ؛ ينابيع المودّه ، ص 92 ؛ التفسير الكبير ، ج 5 ، ص 204 ؛ مسند احمد ، ج 1 ، ص 331 ؛ تفسير الطبرى ، ج 9 ، ص 140 ؛ نهج الحق ، ص 176 .