در لغت‌نامه آمده است : « عيال الرّجل : كسى كه با مرد زندگى مىكند و نفقهء او بر وى واجب است ، چون غلام و زن و فرزند صغير او . » « 1 » به يقين ، عيال به زن و فرزند انصراف دارد و اينكه بعضى از بزرگان عيال را جداى از فرزند معنا كرده‌اند ( مانند غلام ، كنيز ، ميهمانان وارد بر انسان و . . . ) « 2 » ، عجيب مىنمايد ؛ درحالىكه عيال اعم از فرزندان و موارد مذكور است و شايد انصرافش به فرزند ، روشن‌تر از بقيه باشد . در همان باب ، در حديث ديگر امام هشتم عليه السّلام از پدرش از جدّش امام صادق عليه السّلام نقل مىكند : عن الرضا عليه السّلام ، عن أبيه ، عن جدّه عليه السّلام قال مرّ جعفر عليه السّلام بصيّاد فقال : يا صيّاد ! أيّ شيء أكثر ما يقع في شبكتك . قال : الطير الزّاق . فمرّ و هو يقول : هلك صاحب العيال ، هلك صاحب العيال ؛ « 3 » حضرت در كوچه به صيّادى برخورد و از او پرسيد : بيشترين صيدى كه به دام مىافتد ، چيست ؟ صياد در پاسخ گفت : پرندگانى كه جوجه دارند . حضرت از او گذشت ، درحالىكه مىفرمود : بيچاره كسى كه عيال‌مند است ، بيچاره كسى كه عيال‌مند است . آنچه از جمع بين دو دسته از آيات و روايات استفاده مىشود و آنچه مورد نظر و توجّه اسلام است ، اصل تشكيل زندگى خانوادگى و ازدواج و توليد نسل است ، ولى در همين حال ، به مسائل تربيتى ، معيشتى و فرهنگى نيز توجّه شده است . 2 . راه‌هاى پيش‌گيرى و موارد جواز جلوگيرى از انعقاد نطفه از ديگر فروعات بحث سقط جنين ، بحث راه‌هاى مشروع و غير مشروع ، براى جلوگيرى از انعقاد نطفه است . البته معلوم است كه پس از انعقاد نطفه و تركيب اسپرم با

--> ( 1 ) . لغت‌نامهء دهخدا . ( 2 ) . علّامه سيد محمد حسين طهرانى ، رساله نكاحيّه ؛ كاهش جمعيّت ضربهء سهمگين بر پيكر مسلمين ، ص 339 . ( 3 ) . بحار الأنوار ، ج 101 ، ص 72 .