دفتر تبليغات اسلامى شعبه خراسان

239

مسائل مستحدثه پزشكى ( فارسى )

در صورت سوم ( خطر ، متوجّه تندرستى مادر باشد ) ؛ چنانچه ضرورت باشد و حفظ سلامت مادر منحصر به سقط باشد قبل از ولوج روح ، طبق دو قاعدهء نفى ضرر و نفى عسر و حرج مىتوان ادعا كرد كه تندرستى مادر اهم است و بعد از ولوج روح ، ممكن است قاعدهء لا ضرر ، شامل حال مادر شود ، ولى شمول قاعدهء لا حرج و عسر مشكل است ، چون اين دو قاعده در مقام امتنان هستند و بايد شامل حال همه شوند و شمولشان بر بعضى به مرجح نياز دارد و در صورت تعارض تساقط مىكنند . لكن به دو جهت ممكن است ادعا شود ، نجات و حفظ تندرستى مادر مرجّح دارد : 1 . به جهت اينكه حيات فرزند ، به حيات و تندرستى مادر است . 2 . در آيات نفى حرج و عسر ، مخاطب مكلّفان هستند و فرزند در رحم ، مشمول خطاب نيست ؛ در سورهء حج مىفرمايد : وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ؛ « 1 » در دين براى شما سختى قرار نداده است . و نيز در سورهء بقره مىفرمايد : يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ؛ « 2 » خدا براى شما آسانى مىخواهد و براى شما دشوارى نمىخواهد . خطاب « عليكم » و « بكم » در هر دو آيه متوجّه مكلفان و مخاطبان است و جنين مشمول خطاب نيست ، لكن طبق قاعده نفى ضرر و وجوب حفظ نفس محترمه ، حيات فرزند نيز بايد محفوظ بماند ؛ چنان‌كه طبق فتواى حضرت امام بعد از ولوج روح اشكال دارد . از حضرت امام قدس سرّه در اين‌باره سؤال شده است كه : آيا سقط درمانى در مورد بيماران پيشرفته‌اى كه ادامهء حاملگى براى مادر خطر جانى در پى دارد با سنّ جنين زير چهار ماه جايز است ؟

--> ( 1 ) . آيهء 78 . ( 2 ) . آيهء 185 .