هو أم لا ؟ ما تقول في الصلاة فيه و هو لا يدري أ يصلّى فيه ؟ قال : نعم ، أنا أشتري الخفّ من السوق و يصنع لي و أصلّي فيه ، و ليس عليكم المسألة ؛ « 1 » از امام رضا عليه السّلام دربارهء كفاشى سؤال كردم كه به بازار مىرود و كفش مىخرد و نمىداند ( پوست حيوان ) تذكيه شده است يا نه ، دربارهء نماز با آن كفش چه مىفرماييد ؟ امام عليه السّلام فرمود : بلى من از بازار كفش مىخرم و يا كفاشى برايم كفش مىدوزد و من با آن نماز مىخوانم و شما ملزم به سؤال كردن نيستيد . امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : لا بأس بالصلاة في الفرو اليماني ، و فيما صنع في أرض الإسلام . قلت له : و إن كان فيها غير أهل الإسلام ؟ قال : إذا كان الغالب عليها المسلمين : فلا بأس ؛ « 2 » نماز با پوستين يمانى و آنچه در سرزمين اسلام ساخته مىشود اشكال ندارد . عرض كردم اگر در آن سرزمين غير مسلمان نيز بود ، چه ؟ امام فرمود : اگر بيشتر ساكنان آن را مسلمانان تشكيل دهند ، اشكال ندارد . از اين دست موارد كه در منابع روايى فراوان است ، استفاده مىشود كه حضور مسلمانان در يك منطقه يا سرزمين به گونه‌اى كه اكثر جمعيت آن را تشكيل دهند ، سبب مىشود كه در موارد مشكوك جنبهء اكثريّت و اغلبيت در نظر گرفته شود و محكوم به حكم مسلمانان گردد . علاوه بر اين ، سيرهء عقلا نيز بر اين است كه مورد مشكوك را به اعم اغلب ملحق مىكنند و شارع مقدس نيز از اين سيره جلوگيرى نكرده است ، بلكه حتى آن را امضا كرده است ؛ چنان‌كه در روايات فوق ديديم . بنابراين ، جسد مشكوك اگر در بلاد اسلامى باشد محكوم به اسلام است و هم‌چون يك مسلمان ، حرمت و كرامت دارد . ممكن است به اين استدلال اشكال شود كه در متون فقهى و كلمات فقيهان گاهى قاعدهء

--> ( 1 ) . تهذيب ، ج 2 ، ص 371 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 241 .