آشفته‌خاطر و مشغول مىكند در تمام اين صورت‌ها و شرايط او را با صفات مخلوقات و پديده‌ها موصوف دانسته است درحالىكه خداوند ، آفريدگار همه‌ى پديده‌ها است او را نمىتوان به چيزى قياس كرد و نمىشود به مردم تشبيهش نمود . جايى از وجود او خالى نيست و مكانى او را فرانمىگيرد . در عين دورى نزديك است و در عين نزديكى دور اين گونه است خدا و پروردگار ما كه معبودى جز او نيست . « 1 » چه بيان شگفتى و چه معناى دقيق و ظريفى است اين سخن امام كه « نزديك است در عين حالىكه دور است و دور است در عين اينكه نزديك است » و براستى كه براى دريافت و درك اين معناى لطيف احتياج به قريحه و ذوق و فطرت و سرشت ثابت و پايدار است و چقدر امام از اين‌گونه لطايف ، حكمت‌ها و بيانات در اين زمينه‌ها دارد كه ما فقط به نمونه‌هايى از آن بسنده نموديم . البته از بيان اين نكته نيز نبايد غفلت كنيم كه نفى جسمانيت و داشتن شكل و صورت از خداوند سبحان ، موضوعى است كه حكم عقل و خرد آن را اقتضا مىكند و در كتاب‌هاى كلامى به‌طور مبسوط مورد بحث و بررسى قرار گرفته است پيامبر و اهل بيت عليهم السّلام او كه متفقا در اين زمينه بياناتى فرموده‌اند جملگى ارشاد و راهنمايى بر پايه‌ى حكم عقل بوده است و از شخص پيامبر اعظم صلّى اللّه عليه و آله روايات زيادى در تنزيه و تقديس خدا و در مورد تأويل و تفسير آيات متشابه قرآن كه ظاهرا در جسمانيت اشاره دارند روايت شده مانند آيات « الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى » « يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ » و « فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ » و چنانچه از موضوع بحث خارج نمىشديم بخش مهمى از احاديث نبوى را مطرح مىكرديم . اما فقط يك حديث را نقد و بررسى مىكنيم : ابن عباس روايت كرده : روزى يك شخص يهودى به نام « نعثل » نزد رسول خدا آمد و گفت : اى محمد ! من از تو چند موضوع كه به ذهنم آمده مىپرسم . اگر پاسخ گفتى ، به دست شما مسلمان خواهم شد . پيامبر : اى ابا عماره ! بپرس . مرد يهودى : اى محمد ، پروردگارت را براى من توصيف كن .

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 2 ، ص 90 چاپ قديم .