محمد دريايى

528

دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )

از دست رفتن آب بدن به چندين صورت ممكن است تحقق يابد . اولين طريق از دست رفتن آب از راه ادرار است كه كليه‌ها عامل آن مىباشند ، برخى اشخاص به‌طور طبيعى مقدار ادرارشان كم است درصورتىكه برخى ديگر در هر 24 ساعت داراى ترشح ادرار زيادى هستند . حجم ادرار منعكس‌كننده‌ى عادت اشخاص به خوردن آب است . اشخاصى كه معمولا آب زياد مىخورند بيشتر ادرار مىكنند . در مواردى كه آب بدن از طريق ديگرى نظير عرق كردن از دست برود نيز حجم ادرار كاهش مىيابد ، مگر اينكه با خوردن آب جبران شود . هروقت مقدار آبى كه به بدن مىرسد كاهش يابد يعنى آب يا ساير مايعات كم خورده شود و يا عرق كردن و تبخير زياد باشد حجم ادرار كم مىشود ولى به‌هرحال اين كم شدن حجم ادرار محدود به حدى است و از يك سوم ليتر در بزرگسالان كمتر نمىشود ، زيرا ما دام كه فعاليت و كار سوخت و ساز بدن حتى در سطح پايين جريان دارد مرتبا فضولات ازت‌دار در بدن توليد شده و مقدارى آب لازم است كه اين فضولات را با خود دفع نمايد . از دست دادن آب بدن مقدارى نيز از طريق بيرون دادن هوا از بدن موقع نفس كشيدن انجام مىشود و معمولا به‌طور متوسط هر نفر در خلال روز در حدود يك سوم ليتر از آب بدن خود را از اين طريق از دست مىدهد . صحبت كردن و سخنرانى كردن نيز از فعاليت‌هايى هستند كه موجب از دست رفتن مقدارى آب بدن از طريق مجارى تنفسى مىشوند . ارتفاعات كوهستان نيز عامل ديگرى است كه از دست دادن آب بدن را تشديد مىكند . رقيق بودن هوا و كمى تراكم اكسيژن در هوا در ارتفاعات بيش از 2500 متر موجب افزايش تعداد و عمق نفس كشيدن مىشود و به علاوه رطوبت مطلق هوا در ارتفاعات زياد كاهش مىيابد و چون هوايى كه در موقع تنفس خارج مىشود از رطوبت اشباع است لذا مقدار آبى كه از طريق مجارى تنفسى در ارتفاع از دست مىرود زياد مىباشد . ذكر تجربه‌اى كه در اين مورد به آقاى ادموند هيلارى « 1 » فاتح قله اورست كمك كرد به روشن كردن موضوع كمك مىنمايد : قبل از اينكه ادموند هيلارى براى فتح قله‌ى اورست عازم شود گروه ديگرى از كوه‌نوردان سوئيسى در اين كوه‌پيمايى اقدام كرده بودند و در سه روز آخر ، سوئيسىها هر

--> ( 1 ) . Sir . Edmund Hillary