محمد دريايى

527

دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )

مىرود كه ممكن است در كمتر از 24 ساعت در اثر بىآبى و آب نخوردن هلاك شود . طول مدت بىآبى بدن ، يعنى مدت زمانى كه شخصى از آب خوردن احتراز مىكند هرچه بيشتر باشد علايم كمبود آب در بدن شديدتر ظاهر مىشود . اولين علايم كم شدن آب بدن ، ضعف ، خستگى ، تشنگى ، خشكى دهان مىباشد و پس از آن كم شدن وزن بدن و اختلالات روانى و مغزى پيش مىآيد . در اين دوران ؛ شخص ، لجوج و ترشرو و عصبانى مىشود . گونه‌ها بىرنگ و لب‌ها خشك و آبى رنگ و قابليت كشش و انعطاف پوست كم مىشود و چشم‌ها گود مىروند . مقدار ادرار خيلى كم و وزن مخصوص ادرار زياد مىشود ، يعنى غلظت آن بالا مىرود و بالاخره درعين‌حال كه نبض هنوز مىزند و گردش خون جريان دارد تنفس بسيار مشكل مىشود . حجم خون به ميزان آب موجود در داخل سلول‌هايش تا مدت زيادى ثابت مىماند و به موازات از دست رفتن آب سلول‌ها در ساير قسمت‌هاى بدن ، سيستم اعصاب نيز تحت تأثير خشكى قرار گرفته و اعصاب ، اولين قسمت از بدن است كه تغييرات محسوسى در كار آنها ايجاد شده و اختلال در اعصاب ظاهر مىگردد . اگر كمبود آب براى انسان در مناطق با هواى خيلى گرم اتفاق بيفتد ممكن است علايم انواع گرمازدگى و سوختگى شديد نيز ظاهر شود . در موارد گرمازدگى ممكن است با خوردن آب نمك يا آب خالص بيمار به حالت عادى برگردد ولى در موارد سوختگىهاى شديد در اثر گرما در دوره‌ى بىآبى كار بسى مشكل‌تر است و مراقبت‌هاى جدى پزشكى را ايجاب مىنمايد و اگر خيلى سريع به بيمار نرسند ممكن است بيمار تلف شود . در حدود 65 - 55 درصد وزن بدن هر فرد را آب تشكيل مىدهد و مقدار دقيق آب در بدن هر فرد وابسته به مقدار چربى موجود در بدن فرد است . هرچه چربى موجود در بدن بيشتر باشد مقدار آب بدن كمتر است . در مدت يك بازى فوتبال يا بسكتبال يك بازيكن ممكن است در حدود 7 كيلوگرم وزن كم كند كه قسمت عمده‌ى آن آب است . اين كاهش آب بدن در مدت كوتاهى بايد جبران شود و جانشين شود زيرا يك شخص سالم و نرمال فقط مىتواند 10 - 5 درصد وزن بدن ، كاهش آب بدن را تحمّل كند كه درعين‌حال علايم خشكى در بدن ظاهر نشود ، مشروط بر اينكه خيلى زود كاهش آب جبران شود .