محمد دريايى
490
دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )
درمان با گشنيز و منافع و زيان آن از امام رضا عليه السّلام در كتاب كافى آمده است كه مىفرمايد : « خوردن سيب ترش و گشنيز فراموشى مىآورد » در كتاب مكارم به نقل از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آمده است كه آن حضرت به امام على عليه السّلام فرمود : « يا على ! نه چيز فراموشى مىآورد سيب ترش خوردن ، گشنيز ، پنير ، پسماندهى موش خوردن ، نوشتهى سنگ قبرها را خواندن ، بين دو زن راه رفتن ، شپشها را دور نكردن و رها نساختن ( عدم رعايت بهداشت ) ، در گودى پس گردن حجامت نمودن و در آب راكد بول كردن . » گشنيز گياه بومى جنوب اروپا و منطقهى مديترانه است و در بيشتر نقاط ايران نيز مىرويد . گشنيز از زمانهاى قديم وجود داشته و حتى مورد مصرف مصرىها بوده است . بقراط اين گياه را مىشناخت و براى درمان بيمارىهاى مختلف از آن استفاده مىكرد . در قرون وسطى ضعف جنسى را با گشنيز درمان مىكردند . گشنيز گياهى است علفى و يك ساله ، به رنگ سبز كه ارتفاع آن تا هشتاد سانتىمتر نيز مىرسد . برگهاى آن به دو شكل ظاهر مىشوند : آنهايى كه در قاعدهى ساقه وجود دارند به شكل دندانهدار و آنهايى كه در طول ساقه هستند ، باريك و نخى شكل مىباشند . گلهاى گشنيز كوچك و به رنگ سفيد مايل به صورتى كه در انتهاى ساقه به شكل چتر ظاهر مىشوند . قسمت مورد استفادهى گياه ، ساقه ، برگ و ميوهى آن است ميوهى گشنيز گرد و به رنگ زرد كمرنگ مىباشد . بوى تازهى آن مطبوع نيست و تقريبا بدبو است ولى بر اثر خشك شدن ، خوشبو مىشود . حتى نام لاتين گشنيز ( Coriander ) از لغت يونانى Korio مشتق شده كه به معنى بدبو است . توضيح : البته اگر در روايات با ويژگى « كاهندگى حافظه و عامل فراموشى » تخصيص يافته به علت قدرت فيزيولوژيكى آن در كاهش قند خون است و چون قند خون كه همان گلوكز خون به شمار مىرود كاهش مىيابد ، غذاى اصلى سلولهاى مغزى مخصوصا