محمد دريايى
475
دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )
درمان با آويشن امام صادق عليه السّلام نقل مىكنند كه داروى امير المؤمنين على عليه السّلام آويشن بود . و مىفرمودند : آويشن در معده ، پرزى ايجاد مىكند كه همچون پرز پارچه ابريشمى است . شخصى نزد امام رضا عليه السّلام از غلبهى رطوبت شكايت كرد امام به او دستور دادند آويشن نكوبيده را ناشتا ميل كند . در روايت است : آويشن معده را دباغى مىكند و در حديثى ديگر است : آويشن موجب ايجاد پرز فعّال در معده مىگردد . در مورد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله روايت شده است كه ايشان نانخواه و آويشن را دعا نمودند و از آنها نيز استفاده مىكردند و هنگامى كه ماهى يا غذايى مىخوردند كه عوارض و مشكلاتى به همراه داشت روى آن آويشن و نمك پاشيده و غذا را با آن آغاز مىكردند و مىفرمود : زمانى كه آويشن مىخورم اهميتى نمىدهم كه چه غذايى بخورم و مىفرمود : آويشن باعث تقويت معده و قطع شدن بلغم مىگردد و انسان را از لقوه در امان خواهد داشت . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله مىفرمايد : نانخواه ( زنيان ) و آويشن داروى هر دردى است و هيچچيز به مانند آن ورم و درد و تيركشيدن و تپش اعضا را درمان نمىكند . « آويشن » ؛ در كتب طب سنتى با نامهاى « حاشا » ، « اوشن » و « صعتر الحمير » نام برده شده است . در مناطق مختلف ايران گونههاى مختلف آن با اسامى محلى متفاوتى شناخته مىشود از جمله در همدان آن را « آزربه » ، در اطراف تهران « آويشن يا آويشم » و در طالقان « زروه » ، در آذربايجان و مناطق آذرى زبان « ككليك اوتى » يا « كاكله اوتى » و در ساير مناطق « صعتر » ، « اوشن » ، « اشمه كوهى » ، « سىسنبر » و « سوسنبر » ناميده مىشود . خواص آويشن روغن تيمول يا تيمن كه در تركيب اسانس گياه وجود دارد ، منشأ اصلى خواص ضدعفونىكنندهى آويشن مىباشد ، از طريق مخاط جذب مىشود و از راه ادرار دفع مىشود و رنگ ادرار را تيره يا سياه مىسازد . خاصيت ضد ميكروب و ضد قارچ و ضد انگلى تيمول