محمد دريايى

41

دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )

راه‌يابى ، دهان براى غذا خوردن ، معده براى هضم غذا ، كبد براى تصفيه‌ى غذا ، منافذ و سوراخ‌ها براى خارج شدن فضولات مخرج ، آلت تناسلى براى به پا داشتن نسل و همچنين تمام عضوها كه وقتى خوب انديشه كنى و دقت نمايى هر چيزى را مىبينى كه طبق فلسفه و حكمت براى چيزى ساخته شده است . سپس فرمود : فكر كن اى مفضّل در رسيدن غذا به بدن و آنچه در آن تدبير شده است ، طعام به معده وارد مىشود . معده آن را مىپذيرد و خلاصه عصاره را به روده و كبد مىفرستد ، به وسيله‌ى رگ‌هاى باريك و پرده‌هاى سوراخ سوراخ كه مثل الك صاف‌كننده ساخته‌شده تا اينكه غير صافى به كبد نرسد و آن را بيمار نسازد و اين بدان جهت است كه كبد نازك و لطيف است و فضولات غير صافى را تحمل نمىكند . كبد ، آن را مىگيرد و به نحو مخصوص مبدل به خون مىنمايد و خون به تمام اجزاى بدن نفوذ مىكند در راه‌ها و رگ‌هاى مهيا شده براى اين منظور و آنچه از فضولات و كثافات باقى مىماند در محفظه‌هاى مهيا شده نفوذ مىكند ، آنچه از اين تركيب تلخ است صفرا ناميده مىشود و به سوى كيسه‌ى صفرا جارى مىشود و آنچه از جنس سودا است به طحال مىريزد و آنچه از رطوبت و ترى است به‌طرف مثانه جارى مىگردد . تأمل كن در حكمت تدبير بدن و قرار گرفتن هر عضو در مواضع مخصوص خود و آماده شدن اين ظرف‌ها در آن تا فضولات را جمع كند و نگذارد آن فضولات در بدن منتشر شوند و بدن را بيمار و نزار نمايند . حضرت چنين ادامه داد : اى مفضل ! نگاه كن به آنچه انسان به آن ويژگى يافته در خلقتش از شرافت و فضل كه نسبت به جانوران دارد . انسان آفريده شده ، راست مىايستد و صاف مىنشيند اين بدان جهت است كه اشيا را با دست‌ها و جوارح خود روبرو كند و بتواند با دست‌ها كار و كاوش نمايد . اگر مانند چارپايان ، انسان هم به رو قرار مىگرفت هرگز نمىتوانست اين كارها را انجام دهد . حالا نگاه كن اى مفضّل به اين حواسى كه خداوند به انسان اختصاص داده و او را شرافتى برتر از غير او عنايت فرموده . چشم‌ها در سر قرار گرفته مانند چراغ‌هايى در بالاى مناره‌ها تا اينكه از پديده‌ها اطلاع يابد ، چشم‌ها در اعضاى پايين مانند دست‌ها و پاها قرار نگرفته تا در معرض آفتاب قرار نگيرد و در آن موقع كه دست‌ها و پاها مشغول فعاليت و حركت