محمد دريايى
31
دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )
هليله و طبابت امام صادق عليه السّلام در كتاب « الاهليلجه » « 1 » آمده است : امام صادق عليه السّلام بعد از مباحثات بسيار در خصوص جزئيات علم طب ، به طبيبى هندى فرمود : « به من قول بده ! اگر از طريق اين داروهاى گياهى كه در اختيارت مىباشد و آنچه كه در علم طب مورد ادعاى توست كه حرفهى تو و پدرانت بوده است به آسمان رساندمت ، انصاف را رعايت كنى و به حقيقت گردن نهى » گفت : قبول است . امام مىفرمايد : به او گفتم آيا زمانى بر اين مردم گذشته است كه از طب و طبابت و منافع آن و سود و منفعتهاى اين هليله و امثال آن بىاطلاع بوده باشند ؟ گفت : آرى . گفتم : از كجا به اين مطلب آشنا شدند ؟ گفت : با تجربه و مقايسه و آزمونهاى طولانى . گفتم : چطور به ذهن آنها خطور كرده كه به سراغ تجربه و آزمايش اينها بروند ؟ و چگونه اين ترديد بر ايشان به وجود آمده كه اين مواد سود و منفعتى براى بدن دارند ؟ حال اينكه اينها در اين مواد جز ضرر و زيان چيز ديگرى نمىديدند ؟ چگونه درصدد ناشناختههايى برآمدند كه از طريق حواس درك نمىشد ؟ گفت : از طريق تجربهها و آزمايشات متعدد . گفتم : مرا از احوال طب و گويندهى اين نظريات مختلف و فراگيرى گستردهاى كه از مشرق تا مغرب عالم را در بر مىگيرد مطلع ساز . آيا آنكس كه واضع اين علم بوده است و به چنين نظرياتى رهنمون گشته نبايد مردى حكيم از ميان اين سرزمينها باشد ؟ گفت : حتما بايد چنين باشد . او بايد مرد حكيمى باشد كه چنين علمى را پايه گذارده و نظرياتى را ارايه داده است حكما هم بر آن مطالب اتفاقنظر كردند و در مورد آن
--> ( 1 ) . هليله دانهاى خوشبو است به رنگ زرد و سياه كه مصرف دارويى دارد و براى چشم و تقويت آن و خلط زدايى بسيار مفيد است . ظاهرا كتاب الاهليلجه عنوان مكتوبى است كه شاگردان ايشان در خصوص بيانات و تجويزهاى طبى امام صادق عليه السّلام نگاشتهاند .