محمد دريايى
134
دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )
خلاصهى فرايند توليد عسل به وسيلهى زنبور عسل چكيدهى مقولات مطرحشده « زنبور عسل » ، هنگامى كه شهد گل را جمعآورى كرد آن را درون كيسهاى مخصوص در بدن خود به نام كيسهى عسل ذخيره مىنمايد و پس از آنكه حجم آن به 40 ميلىگرم رسيد به « كندو » مراجعت مىنمايد و آن را در اختيار زنبور ديگرى كه در كندو باشد قرار مىدهد و آن زنبور مقدارى از آب شهد را جذب نموده و همچنين مقدارى دياستاز ( دياستاز جزء عوامل تخميركننده مىباشد و موجب رسوب كردن عسل مىگردد ) به آن اضافه مىنمايد و پس از آن ، شهد را در اختيار زنبور ديگرى قرار داده و او نيز همان كار را انجام مىدهد و همينطور اين روند ادامه دارد تا شهد گل غليظ شود و به مقدار كافى دياستاز به آن اضافه شود سپس آخرين زنبور اين شهد را كه به عسل تبديل گرديده درون سلولى كه از موم ساختهشده مىريزد و روى آن را با ورقهاى نازك از موم مىبندد . بايد توجه داشت عسل هيچگاه به آن اندازه كه ما تصور مىكنيم غليظ نمىشود و غلظت عسل علاوه بر تغليظ توسط زنبورها به نوع گل و رطوبت منطقهايى كه زنبور در آن قرار دارد نيز بستگى دارد براى مثال زنبورهايى كه در مناطق مرطوب شمال كشور به جمعآورى عسل مشغول هستند ، هيچگاه نمىتوانند عسلى به غلظت مناطق كوهستانى به وجود آورند و همچنين عسلى كه از « گل مركبات » به دست مىآيد با توجه به رقيق بودن بسيار بالاى شهد آن نمىتواند مانند عسل گل آويشن غليظ باشد ، عسل داراى رنگهاى مختلفى از زرد روشن تا قهوهاى تيره مىباشد و اين تنوع رنگ بستگى به نوع شهدى دارد كه زنبور از آن استفاده مىنمايد و بر خلاف تصور عامه ، رنگ عسل بستگى به سنّ زنبور ندارد و اين اشتباه است كه تصور كنيم كه زنبورهاى مسّن فقط مبادرت به جمعآورى عسل مىنمايند و زنبورهاى جوان فقط در حال مراقبت از نوزادان ، ساختن موم ، غليظ كردن شهد و كارهاى ديگر در داخل كندو مىباشند . تشخيص عسل طبيعى با توجه به گوناگونى و تنوع گياهى موجود در مناطق مختلف ، عسلها با يكديگر