« سياه‌سرفه » سياه‌سرفه يك بيمارى ميكروبى است لكن عامل اين بيمارى در افرادى كه اخلاط رطوبى در بدنشان زيادتر از حال طبيعى مىباشد بهتر مىتوانند فعاليت كرده و ايجاد بيمارى نمايد زمانى كه بدن بيمار آمادگى براى پرورش عامل بيمارى را داشته باشد اگر عامل بيمارى وارد بدن فرد شود بدستگاه گوارش رسيده و در آنجا متمركز مىشود و در حدود يك يا دو هفته پس از ورود اين عامل بيمارى آثار بيمارى در بيمار ظاهر مىشود بيمارى سياه‌سرفه بيشتر عارض كودكان و گاهى هم عارض بر افراد بالغ كه مزاج مستعد براى اين بيمارى دارند مىشود . آثار بيمارى ابتدا مانند سرماخوردگى با تب و آبريزش از بينى و سرفه شروع مىشود و بيمار نوبت به نوبت سرفه مىكند و در فاصله بين دو نوبت به ظاهر سالم به نظر مىرسد . هنگام سرفه كردن سرفه‌ها پىدرپى و شديد است به‌طورىكه لبها و گاه چهره و ناخن‌هاى بيمار كبود مايل به سربى رنگ مىشود و مقدارى رطوبات چسبناك يا كف از دهان بيمار خارج مىگردد و گاهى هم به بيمار حالت استفراغ دست مىدهد . عامل بيمارى سياه‌سرفه معمولا در اخلاط بلغمى و سرد مزاج تكثير پيدا مىكند لذا براى مداواى اين بيماران بايد از داروهاى گرم و خشك استفاده شود . از داروهاى مفيد براى سياه‌سرفه ، پر سياوشان ، رب سوس ( عصاره شيرين‌بيان ) ، دارچين ، گنه‌گنه و ساير داروها و غذاهاى گرم و خشك مىباشد و بيمار ضمن مصرف داروهاى فوق بايد از خوردن غذاهاى سرد و مرطوب مانند هندوانه ، دوغ ، ترشىجات - مركبات ، كاهو ، قهوه ، كيوى و غذاهاى ترش و زياد چرب پرهيز نمايد . « خشكى مخاط بينى » خشكى مخاط بينى اكثر مواقع در اثر بيماريهائى كه مزاج گرم و خشك دارند مانند آنفلوآنزا و غيره عارض مىشود . گاه در اثر كم شدن ترشحات مخاط بينى و گاه در اثر شدت حرارت مزاج و گاه در اثر مصرف داروها يا غذاهاى تند و خشك‌كننده مخاط بينى اين بيمارى عارض مىگردد . به‌هرحال جهت مداواى خشكى بينى ابتدا بايد از خوردن داروها و غذاهاى گرم و خشك و ادويه‌جات اجتناب نمود و در مقابل از غذاها و دواهاى مرطوب‌كننده بايد استفاده شود مانند گياه بقله الزهرا ( حرفه ) ، گل بنفشه ، تخم خيار سبز ، تخم گشنيز ، عرق بيد ، عرق بيدمشك ، عرق چنار ، عرق كاسنى و امثالهم و از غذاهاى مرطوب‌كننده آلوى بخارا ، هلو ، سوپ جو ، اسفناج ، كاهو و غيره بعلاوه مىتوان عصاره يا جوشانده بعضى گياهان مانند خرفه و گل بنفشه را بر پيشانى ماليد و از روغنهاى مرطوب‌كننده مانند روغن گل بنفشه يا روغن حاصل از تخم خرفه را در بينى چكاند و از داروهاى عطسه‌آور سرد مزاج هم استفاده نمود .