كاشته مىشود ، مثل انواع هندوانه ، خيار ، شلغم ، هويج و چغندر سردمزاجند كه بادآور است و بايد براى دفع باد آن ، نبات بخورند و نبات همان چغندرى است كه سرد است و جوشانده‌اند گرم شده است و آنچه كه با آتش حرارت مىدهند و مىجوشانند گرم است ، مثل شيرهء نبات و آن‌هايى كه نه مىجوشانند و نه آفتاب مىخورد ، مثل عسل معتدل است ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . با اين حال در زندگى روزمرهء كنونى تنها بخشى از اجزاى اين دستگاه مبتنى بر علم كائنات و انسان‌شناسى عمل مىكند ، به طورى كه مردم آگاهى درستى از مطابقت چهار عنصر ساعات روز ، سيارات و صور فلكى ندارند . اما آگاهى بر پيوندهاى موجود ميان اخلاط چهارگانه ، دوره‌هاى زندگى ، فصول سال و چهار جهت اصلى هنوز در جامعه ريشه دارد ، گرچه ميزان آگاهى به اين دسته از پيوندها نيز كمتر از تقسيم‌بندى بيمارىها و خوراكىها به سرد و گرم است . از كل نظام تنها اين دسته‌بندى اخير يعنى سرد و گرم بودن بيمارىها و خوراكىها فعال است و كارآيى دارد ( برومبرژه : 135 - 136 ) . عامل مرض در طب سنتى سبب نام دارد « سبب نزد طبيبان چيزى را گويند كه نخست آن چيز باشد ، و از بودن آن اندر تن مردم حالى پديد آيد ، بعضى از آن‌ها سبب تندرستى و بعضى سبب بيمارى است و اين سبب‌ها شش چيز است كه طبيبان به آن « اسباب السته » گويند : جدول 4 : طبقه‌بندى خوراكىها به دو دستهء گرم و سرد به روايت فارس‌ها ( تهران ، اصفهان )