باد : سر و صورت حيوان باد مىكند ، چشمش آب مىآيد ، نمىتواند روى پا بايستد و دائم مىخوابد و از شيردهى مىافتد ، پستان گرم و پرشير مىشود ، ولى شير بيرون نمىآيد ، براى درمان توپستانى كه شبيه پستانك است به پستان حيوان مىزنند كه راه شير باز شود ، در نهايت علاج‌پذير نيست . يبوست : اين مرض بيشتر در اثر خوردن سبوس عارض حيوان مىشود . در ساوجبلاغ براى درمان به حيوان آب صابون تنقيه مىكنند ، يا آب پنير به خورد حيوان مىدهند ( جانب اللهى ، 1372 ، ب : 32 ) . اسهال : حيوان در اثر خوردن سيب و ميوه‌هايى نظير آن دچار اسهال مىشود كه اگر خونى باشد به دامپزشك مراجعه مىكنند . ترك « 1 » : با خوردن علف سبزى گياهى به نام كاردى كاردى ( - بالهنگ ) شكم حيوان نفخ مىكند و مىتركد ، در ساوجبلاغ درمان آن تغذيه با علف ريواس است ( همان : 32 ) . چرخون « 2 » : يا خون شاش كه راه علاج آن را نمىشناسند . شيرعيب : پستان ورم مىكند و شير حيوان مثل پنير دلمه و خشك مىشود ، برخى سال بعد به شير مىآيند و بعضى گاوها براى هميشه از شير مىافتند . قبلا درمان نداشت ولى در سال‌هاى اخير با داروهاى شيميايى درمان مىكنند . گيج : با خوردن مدفوع سگ حيوان به اين مرض مبتلا مىشود و چاره ندارد ( همان : 32 ) . پيچاكى : از امراض رايج در سيستان است ، رودهء حيوان درد مىگيرد و از علائم آن وجود پردهء نازكى در پهن گاو است ، كه درمان ندارد . پپ‌سلفى « 3 » : از امراض رايج در سيستان است ، اگر حيوان در هواى گرم بيرون از اصطبل باشد و با گاو ديگرى درگير شود و پاى حيوان در چاله‌اى بيفتد ، به اين مرض مبتلا مىشود كه علامت آن سرفه زدن حيوان است ، براى درمان آن چاله‌اى مىكنند و حيوان را در آن مىاندازند و با پا به سينهء حيوان مىزنند تا پپ ( جگر ) به جاى خود بازگردد ( جانب اللهى و رئوفى : 75 ) . اصلاح نژاد در طالقان براى بازدهى بهتر ، گاوهاى بومى را با گاو خارجى جفت كرده ، نژاد دورگه‌اى به دست آورده‌اند كه به مراتب مرغوب‌تر از نژاد بومى است . گاوهاى بومى كه از نژاد زابلى سرابى و

--> ( 1 ) . tarak ( 2 ) . c ? orxun ( 3 ) . popselfi