محمد سعيد جانب اللهى
274
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
او را مريض مىكند . ولى بيمار خود را پس از ديوانگى اغلب مىكشد . زار بسيار خطرناكى است . بيمار دچار شكمدرد سختى مىشود و با شكنجهء دردناكى مىميرد . 12 . انبسو « 1 » : اين زار زن است . وقتى وارد تن بيمار شد ، بيمار دچار پادرد و دستدرد شديد و گاه فلج مىشود . 13 . اسكندر : اين زار نيز زن است و با برادر خود فاصل روابط بسيار حسنهاى دارد و اكثرا باهم به سر مىبرند . اگر بابا و ماماى زار دقت نكنند او را با برادرش اشتباه خواهند كرد . به علت شباهت زياد او به برادرش نام او را اسكندر نهادهاند ، بيمار خود را ديوانه مىكند ، ولى به جادو نمىفروشد . قلب بيمار به شدت مىطپد و بيمار به سرعت ضعيف مىشود . اين زار در چابهار زياد است ، مجلس آن مانند مجلس فاصل است ( رياحى : 12 ) . 14 . رايلو « 2 » : اين زار خواهر اسكندر است . مريض را از قسمت شانه و قلب سخت مورد تهديد قرار مىدهد و بيمار را ضعيف مىكند و با همان داروها و سازهاى قبلى و مجلس به همان صورت معالجه مىشود . ممكن است ، خون و طلا و خيزران بخواهد كه البته به ندرت مىخواهد و از زارهاى متداول در چابهار است . 15 . ادىكتو « 3 » : اين زار مرد است و بسيار خطرناك ، وقتى كه وارد تن مركب خود شد ، از دهان مركب كف غليظى خارج مىشود و حال بيمار به وخامت مىگرايد و سرانجام بيمار در حالت خفگى جان خود را از دست مىدهد . مفهوم دعايى كه براى زار مىخوانند ، چنين است : حال مرا بسيار وخيم كردهاى ديگر چه مىخواهى ؟ مرا آزاد كن . 16 . يوسف : دست و پاى بيمار فلج مىشود و قلب او شديدا دچار طپش مىگردد ، سردرد شديدى نيز در بيمار ظاهر مىشود و حال بيمار به وخامت مىگرايد و اگر زود به بابا و ماماى زار نرسانند حد اكثر پس از ده پانزده روز تلف مىشود . اين زار نيز مرد است ( رياحى : 13 ) . 17 . انكولال « 4 » : عوارض اين زار شبيه يوسف و مجلس آن هم عينا همان مجلس است ( همان : 14 ) . بادزدايى در چابهار مبتلايان به امراض باد نيز با موسيقى درمان مىشوند ، آنچه در بيشتر بادها مشترك است :
--> ( 1 ) . anbasu ( 2 ) . r ylo ( 3 ) . adikatu ( 4 ) . ankol l