محمد سعيد جانب اللهى
195
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
كردها با پيهء روباه درمان مىكنند ( صفىزاده : 182 ) . در تهران پنير خيلى كهنه را نرم كوبيده با شير زن ممزوج ساخته لعاب آن را در گوش مىچكانند ( شهرى : 5 / 420 ) . در لرستان كمى روغن حيوانى در گوش مىريزند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 265 ) . ورود حشره به گوش : در ميبد اگر حشره يا مورچه داخل گوش مىشد زنى شيرده شير در گوش مىدوشيد ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . سل : در ايلام سل را با شيوهء زير درمان مىكنند : 1 . خوردن جوشاندهء خرخرهء خرس همراه با شوربا به توالى 2 . خوردن شورباى گوشت سمور 3 . خوردن شورباى گوشت خرگوش براى درمان سل استخوانى ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 269 ) . جذام : در لرستان براى درمان جذام روغن گراز به خورد بيمار مىدهند ( همان : 259 ) . آبسه لثه : در اردبيل ماست را با آرد مخلوط كرده روى صورت مىبندند ( وجدانىفر و ديگران : 297 ) . دنداندرد : در لرستان پيه شكار روى دندانى كه درد مىكند مىگذارند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 263 ) . كوفتگى : در بافق براى درمان ، روغن حيوانى و زردهء تخممرغ به محل كوفتگى مىمالند ( جانب اللهى ، 1384 : 124 ) . در تركمن صحرا شير ماديان را با آرد خمير كرده سپس با پارچه روى محل كوفتگى مىبندند ( حسنى و ديگران ، 1381 : 332 ) . مارگزيدگى : در بافق براى بيرون كشاندن زهر ، اول بايد محل نيش را كاملا بشكافند بعد موضع را داخل شير جوشاندهء گوسفند قرار دهند ( جانب اللهى ، 1384 : 123 ) . در لرستان تا جايى كه ممكن است ، به مارگزيده شير مىخورانند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 279 ) . سرماخوردگى : در بوشهر با پيه بزغاله بدن بيمار را مالش مىدهند ( افشار سيستانى 1370 : 167 ) . بواسير : در خراسان دو سير دنبهء گوسفند و يك سير تره را روى سنگ پادزهر مالش مىدهند و بيست و چهار ساعت همانجا مىگذارند بماند روز بعد مخلوط دنبه و تره را از روى سنگ بر مىدارند و به موضع بواسير مىمالند و مقدارى كوهان شتر و چند كلاه بادمجان هم مىخورند ( شكورزاده : 237 ) . خنازير : در هزاوه شير الاغ روى گردن مريض مىريزند ( ضيغمى : 172 ) .