محمد سعيد جانب اللهى
150
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
دندان درآوردن در يزد خاكشير را در آتش مىريزند و از بچه مىخواهند كه بگويد عمه عمه تا دود خاكشير به دهان بچه نفوذ كند ، همچنين بناگوش بچه را با روغن بادام چرب مىكردند تا دندان زودتر درآيد ( جانب اللهى و ديگران ، 1376 : 128 ) . در اصفهان چون تب و اسهال از علائم دندان درآوردن بچه از پنج ماهگى است كه همراه با خارش لثه و بىتابى و انگشت به دهان بردن بچه همراه است براى آسايش بچه به راهكارهاى درمانى زير مىپردازند : 1 . روزى دو سه بار روغن بادام شيرين ، خاكشير و بارهنگ يا چاى روى لثهء طفل مىمالند كه رفع خارش كند . 2 . پياز را پوست كنده به دست بچه مىدهند تا دندان بزند . 3 . براى رفع اسهال ترنجبين داغ كرده با آب سرد صاف كرده به او مىدهند . 4 . به نيش كشيدن كباببرگ يا گوشت نيمپز نيز براى بچهء دندانى مفيد است . 5 . مغز گوسفند يا خرگوش را پخته به لثههاى بچه مىمالند . 6 . ماليدن حنا با روغن بنفشه دندان درآوردن را تسريع مىكند . 7 . براى اولين كودك خانواده اولين دندان را كه درآورد غذايى به نام دندانى از حبوبات و غلات كه خوب پخته و مانند حليم نرم مىكنند ، مىپزند و نزديكان را به خوردن آن دعوت مىكنند و به خانهء همسايگان نيز تعارف مىبرند و كمى از لعاب آن را به كودك مىخورانند ( جانب اللهى و آذرمهر : 26 - 27 ) . سينهدرد ( - درمان با منشأ انسانى ؛ درمان با مواد لبنى و چربى ؛ چينىدرمانى ) . سردرد ( - درمان با فضولات حيوان ) . كچلى در ميبد كلاه مىانداختند . به اين ترتيب كه مقدارى موم ، جدو « 1 » ( صمغ درخت زردآلو ) يا كتيرا
--> ( 1 ) . jodu