محمد سعيد جانب اللهى

118

پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )

كوفتگى در بافق براى درمان خاكستر گرم با نمك داخل پارچه‌اى ريخته روى محل كوفتگى مىبندند ( جانب اللهى ، 1384 : 122 ) . در لرستان و ايلام با مخلوط پيه و زردچوبه يا خاكستر و نمك داغ و يا خمير ترش و روغن حيوانى درمان مىكنند ( اسديان خرم‌آبادى و ديگران : 278 ) . در ايرانشهر : 1 . كاه گندم را مىجوشانند و تفالهء داغ آن را روى محل كوفتگى مىگذارند و مالش مىدهند . 2 . در نايگون ايرانشهر تخم درخت گز را جوشانده آن را روى محل كوفتگى مىگذارند . 3 . مقدارى زردچوبه و آرد ، يا نمك و روغن را مخلوط كرده حرارت مىدهند تا به حد جوش برسد ، سپس آن را روى محل كوفتگى قرار مىدهند . 4 . يك بادمجان را از طول نصف مىكنند و روى محل كوفتگى مىگذارند ( جانب اللهى ، 1381 : 258 ) . در الموت گوشت سرخ كوبيده يا برگ كوبيدهء گردو را روى محل آسيب‌ديده مىگذارند ( حميدى و ديگران ، 1384 : 234 ) . در دشتستان محل آسيب‌ديده را با روغن مىمالند و با برگ مورد و خرما يا زردچوبه و خرما مرهمى ساخته روى آن مىگذارند ( منصورىزاده و شمس الدينى : 199 ؛ نيز - ماكيان‌درمانى ) . دررفتگى در ايلام درمان از جا دررفتگى استخوان به وسيلهء جا انداختن آن استخوان و نهادن آرد و روغن بر روى آن است ( اسديان خرم‌آبادى و ديگران : 278 ) . در هزاوه براى دررفتگى پوست دنبه مىبندند ( ضيغمى : 171 ) . در ميبد نيز از همان تكنيك شكستگى استفاده مىكنند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . در ايرانشهر با روغن حيوانى چرب مىكنند و مالش مىدهند و مىكشند تا استخوان به جاى اوليهء خود برگردد بعد از چند ساعت اگر محل دررفتگى ورم كرد ، درمان شده است ( جانب اللهى ، 1381 : 258 ) . سوختگى در مشكين‌شهر ده مثقال يازليخ و دو مثقال جو را دود داده و روى سوختگى و تاول مىپاشند و بعد سرشير مىمالند و با آب پونه مىشويند ( ساعدى ، 1354 : 128 ) .