بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
40
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )
مقدمه : امروزه مطالعات مذهبى در روانشناسى در سطح جهان رو به افزايش است . و شايد بتوان عصر حاضر را دوره بازنگرى به دين دانست . تحقيقات مختلف در زمينههاى مذهبى و سلامت روان و مقابله با فشارهاى گوناگون به ميزان قابل ملاحظهاى افزايش يافته بهطورى كه امروزه دهها كتاب و مجله در زمينه دين و كاربرد آن در زندگى انسان منتشر شده است ( بوكف ، 1998 ) . شايسته است در اين ميان روانشناسان مسلمان همپاى ساير روانشناسان ، روان انسان را از ديدگاه آيات و روايات مكشوف نمايند و راه رسيدن به سلامت روان را به همگان عرضه كنند . ايمان دينى ، دلهره و نگرانى انسان نسبت به رفتار جهان اطراف را از بين مىبرد و به جاى آن به او آرامش خاطر مىبخشد و اين بخاطر آن است كه هر انسانى تحت تأثير نظام ارزشى خاص كه ناشى از فرهنگ حاكم بر جامعه است باورهاى خود را نسبت به جهان شكل مىدهد ( شرفى ، 1372 ) . علاوه بر اهميت نقش دين در زندگى بشر و طرح آن در مباحث روانشناسى ، توجه به مثبتانديشى كه آن هم از توصيههاى دينى است بهعنوان شاخهاى جديد تحت عنوان روانشناسى مثبت بسيار مورد تأكيد است . روانشناسى مثبت اولين بار توسط مارتين سليگمن « 1 » روانشناس معروف آمريكايى مطرح شد . سليگمن در نظريهپردازى « خوشبينى آموختهشده » كه يكى از محورهاى مهم روانشناسى مثبت است معتقد است كه اكنون هنگام آن رسيده كه به جاى تأكيد بر عواطف منفى عواطف مثبت را در يابيم و براى تحقق آنچه كه ارسطو « زندگى خود » ناميد راهى بيابيم ( كلانترى ، 1384 ) . بنا به گفته كارآلن « 2 » خوشبينى و اميد سومين رويكرد مهم پژوهشى مطرحشده در روانشناسى مثبت است كه در تحقيق حاضر سعى بر آن داريم تا ارتباط آن را با باورها و نگرش مذهبى افراد بسنجيم .
--> ( 1 ) . M . Seligman ( 2 ) . K . Alen