بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه

134

قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )

نماز و احساس مسؤوليت : با اقامه نماز ، احساس مسؤوليت در انسان بيدار مىشود چون آنچه آدمى را به بىتفاوتى مىكشاند غفلت است و نماز ضد غفلت است . نماز و مسؤوليت‌پذيرى : يكى از شاخصه‌هاى بهداشت روان نگرش‌هاى ناظر به زندگى مانند پذيرش مسؤوليت‌ها بود كه در اين جهت نيز نماز نقش تعيين‌كننده‌اى دارد . چون نماز آداب و شرائطى دارد كه نمازگزار بايد آنها را مراعات كند مثلا لباسش غصبى نباشد در وقت نماز بخواند و در حال نماز به اطراف خود نگاه نكند . اين‌گونه مسائل مسؤوليت‌پذيرى را در انسان تقويت مىكند . نمازگزار مىفهمد كه در زندگى فردى مسؤول است و نمىتواند به هر كارى دست زند و اساسا يكى از فوائد نماز بازدارندگى نماز از گناه است . 2 - روزه‌دارى : دومين راهكار رفتارى ، روزه‌دارى است . روزه به‌عنوان يك رفتار مذهبى نقش مهمى در سلامت روان دارد . خداوند برنامه روزه‌دارى را به‌گونه‌اى تنظيم كرده است كه انسان بايد در ساعت مقررى از خوردن و آشاميدن امساك كند و در يك ساعت خاصى ، مىتواند آزادانه بخورد و بياشامد و از لذت‌هاى حلال استفاده كند . ملزم شدن انسان‌ها به اجراى دقيق اين برنامه و تكرار آن طى يك ماه ، تمرين بسيار مناسبى براى عادت دادن نفس به امورى غير از آنچه در ماه‌هاى ديگر عادت كرده بود و اين عمل قطعا عزم و اراده انسان را تقويت مىكند . روزه‌دار بايد در حال روزه - با وجود گرسنگى و تشنگى - از غذا و آب و نيز ساير لذات از قبيل لذت جنسى چشم‌پوشى نموده و عملا ثابت كند كه او همچون حيوانات ، در بند اسطبل و آب و علف نيست . او مىتواند زمام نفس را به دست گيرد و بر هوس‌ها و شهوات خود مسلط شود و اين امر باعث مىگردد كه غرايز به كنترل او درآيد . تسلط بر نفس و خود كنترلى قطعا در بهداشت روان انسان موثر است .