بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه

53

قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )

بررسى فقهى معاينه پزشك غير مماثل دكتر امير حمزه سالارزائى « 1 » ، محمد جواد فيصلىنژاد « 2 » چكيده پزشك معالج گاهى ناچار مىشود به بدن غير مماثل خود نگاه كند . در اين راستا قواعد و مسائل فقهى مطرح مىگردد كه ضرورت دارد . پزشك و بيمار آنها را بداند . در اين نوشتار سعى مىشود دلايل اباحه و حرمت معاينه پزشك بيان شود و با استفاده از تفسير فقهى آيه 30 و آيه 58 سوره‌هاى نور و احزاب از كتب تفسيرى و آيات الاحكام و غيره تبيين شود و بعد از آن به بررسى قاعده اضطرار و مفهوم آن و بررسى آن و بررسى دلائل حجيت قاعده از منظر قرآن و سنت پرداخته مىشود و در انتها با تبيين حدود و گستره‌ى قاعده و تطبيق آن با معاينه پزشك غير مماثل به پايان مىرسد . از لحاظ حكم اوليه ، لمس و نگاه به نامحرم حرام مىباشد و اما به حكم ثانويه ، لمس و نگاه به نامحرم نه تنها جايز است ، بلكه در موارد عديده‌اى از باب مقدمه واجب ، واجب مىشود . واژه‌هاى كليدى : پزشك ، غير مماثل ، بيمار ، معاينه ، حكم اوليه و ثانويه مقدمه : اگر تهذيب نباشد علم توحيد هم بىفايده است . امام خمينى ( ره ) قرآن كريم اولين و مهمترين منبع فقه شيعه و مذاهب اسلامى مىباشد كه مجتهدان براى استنباط احكام از آن بهره مىجويند و روايات و احاديث صحيح به‌عنوان كاشف از سنت ، مفسر آيات قرآنى هستند كه به‌عنوان دومين منبع اسلامى ، مجتهدان از آنها استفاده مىنمايند و در موضوع مورد بحث كه معاينه پزشك غير مماثل است در قلمرو فقه ، احكام ويژه

--> ( 1 ) . Email : amir hsalar @ yahoo . com ( 2 ) . دانشجوى ارشد فقه و مبانى حقوق اسلامى .