اى دارد كه ما در اين مقاله به اندازه وسع خود به كتاب الهى و روايات و نظر مجتهدان مراجعه نموده تا موضوع را به قدر حاجت بيان كنيم . روش بررسى : بررسى و تحليل فقهى از دو آيه و استفاده از چند روايت در مورد ادله حجاب و حرمت نگاه و لمس نامحرم بررسى و تحليل مىشود . نتايج : معاينه مرد به وسيله زن و بالعكس ، از ديدگاه اوليه اسلامى ، بالاتفاق جايز نيست مگر در مواقع ضرورى كه قهرا به‌عنوان ثانوى جايز بلكه در مواردى مثل انقاذ نفس محترمه توسط پزشك غير مماثل واجب مىگردد آن هم به مقدار ضرورت ، نه بيشتر . از باب « الضرورات تقدّر بقدرها » اصطياد از آيه‌ى شريفه « فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ » ( انعام / 145 ) و شايسته است كه جامعه را براساس عناوين اوليه اداره كرد . زيرا به نظر نويسندگان احكام اوليه در حكم شخص سالم و بىدرد و احكام ثانويه به مثابه‌ى شخص بيمارى است كه نياز به درمان دارد و قهرا پيش‌گيرى بهتر از درمان است . و به عبارتى دفع بهتر از رفع است . يافته نويسندگان اين است كه اولياى امور در يك برنامه‌ريزى درازمدت و داراى چشم‌انداز پس از نيازسنجى از باب مقدمه واجب زمينه‌هاى ابتلاى به احكام ثانويه را در حد ضرورت كاهش دهند و شرايط اداره امور حقوقى و اخلاقى را براى موضوع اعمال احكام اوليه فراهم نمايند . بحث : نگاه به نامحرم خداوند در آيه‌ى 30 سوره نور مىفرمايند « قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ يَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِكَ أَزْكى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما يَصْنَعُونَ » يغضوا از غض به معنى چشم فروبستن و كوتاه كردن آواز وارد شده است . و راغب اصفهانى در مفردات مىگويند « الغض النقصان من الطرف و الصوت » « 1 » غض هم درباره چشم و هم نسبت به گوش به كار رفته است چنانچه از اهل لغت و اهل اصطلاح نقل شده ، غض به معنى چشم پايين داشتن است به ترك نظر . مرحوم فاضل مقداد

--> ( 1 ) . المفردات فى غريب القرآن ، ص 361 .