بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
156
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )
قابليت تفكر و بازنگرى عميق دارند ، از جمله : در تولد نوزاد ، دوران شيرخوارگى ، زمان بلوغ يا تكليف ، زمان ازدواج ، دوران باردارى و شيردهى زنان و سرانجام مرگ ، كه در بين اين ادوار ، زمان نوزادى و قبل مرگ عكس يكديگرند ، چراكه فعل و انفعالات نفسانى در نوزاد هنوز شكلى نگرفته و كاملا آموزشپذير است ، حال آنكه در دوران پيرى كمرنگتر و آموزش و تربيت سخت است ؛ چراكه نفس به دنبال الگوهاى رفتارى خاص به مرور شكل گرفته ، تصّرف در آن امرى مشكل است و اينكه شرع مقّدس اسلام براى تمام فعاليّتهاى روزمره بهصورت تكرارى دستور العملهايى دارد براى ايجاد الگوهاى رفتارى است ؛ چراكه در اثر تكرار و تمرين مداوم در مسيرهاى عصبى مواد شيميايى خاص ترشح و سپس از الگوى يادگيرى شده حافظه ساخته مىشود كه مىتواند كوتاه مدت و با تكرار بيشتر درازمدت گردد ( تشكيل پلاستى سيتى ) . تمرين زياد سبب تعديلات سيستمهاى نوروترنسميترى ( neuro ) ( modulation ) مىشود كه از ابزار ضرورى در برقرارى پلاستى سيتى است . پلاستى سيتى همان قدرت فرمپذيرى مغز است كه بهنظر مىرسد عامل اصلى در تربيت نفس باشد . الگوهاى رفتارى خاص در زمان مرگ ( سكرات مرگ ) كه بهنظر مىرسد فرد در عالم ديگرى است ( برزخ مرگى ) ناشى از يك قوه حافظه مجرد است كه از « حافظه ماديّه » جدا است و اولياى خدا با حافظه مجرده در سكرات مرگ نيز ذاكرند . اين حافظه مجرده ، همان ملكوتى شدن نفس و الحاق آن به روح الهى است كه كمال نفس يا نفس مطمئّنه ناميده مىشود كه خداوند سبحان در قرآن كريم ، پاداش اين مجاهدت و ممارست را به بهشت خصوصى خود وعده مىدهد ( فجر