خود و وسيله بهشت قرار داد . پس انسان با قوه علم و آگاهى و همچنين داشتن قدرت انتخاب در مكاتب اديان به دنبال چيست ؟ در روان‌شناسى اسلامى ، هدف نهايى ، تعالى روح انسان است كه در طى مسير ، با تزكيه نفس به‌صورت موضع‌گيرى انفعالى و در واقع انطباقى با دستورات قرآنى و كاربرد عملى آن به‌صورت الگوهاى رفتارى ( خط مشى حديث ثقلين رسول اكرم « ص » ، كه در آن دو چيز را به ارث نهادند : كتاب خدا و عترت خويش را ) مطرح است . هدايت الهى ، هدايتى است تكوينى و در فطرت او قرار دارد ( روم ، 30 ) . گم شدن در مسير در اثر پيروى از هواى نفس است ( شمس ، 10 ) . روح از اين حيث كه متعلق به عالم امر است ، وجود محض و خير مطلق است ، و لذا بحث شناختى و نهايتا بهداشتى در آن جارى نخواهد بود ، اما از آنجا كه به قول مرحوم ملا صدرا منزلگاه آن ، تن است دو بعد براى آن قائل مىشود : بعد ادراكى كه از آن تعبير به عقل و انديشه مىكند و ديگرى بعد تحريكى كه به قواى نفس و قلب تعبير مىشود . پس از وقتى روح مجرد به بدن تعلق مىگيرد ، انسان گرفتار قفس عالم ماده شده ، بدان نفس اطلاق مىشود ، يعنى از جهت تعلق به تن ، نفس و از جهت استقلال همان روح و عامل اصلى در بيان اين دو وجه ، همان استعداد يا قواى فطرى انسان از جمله قدرت انتخاب مىباشد ، چراكه در قرآن كريم ، روح مجرد از حيث استقلالش نه اماره ، نه لوامه و نه مطمئّنه گفته شده است و نفوس ثلاثه ( اماره ، لوامه و مطمئنه ) به علت در بند كشيده شدن همان روح مجّرد است و لذا نفس در كشاكش در بدن دچار نوعى گرفتارى است و اينجا است كه نقش ضرورى شريعت عينيّت مىيابد . اما عقل و قلب يا احساس كه همان دو بعد منظور شده مرحوم ملا صدرا هستند ) از تجّليات نفس