مىشوند ، همچنين به سبب كاهش بافت پيوندى بخش تحتانى ، جلد چين و چروك مىخورد و آويزان مىشود ، افت پوست چهره به‌خصوص اطراف و زير چانه به خوبى مشهود خواهد شد . بسيارى از افراد سالخورده براى پوشاندن بدنمايى افت پوست چهره ريش مىگذارند و در اين مورد ريش نقش ستار العيوب را ايفا مىكند ! در استخوان‌بندى ديسك ميان مهره‌هاى پشت به سبب تضعيف عضلات گرداگرد مهره‌ها و در نتيجه بىتحركى بعد از دهه‌ى سوم عمر تحليل مىرود . پوكى استخوان ، از استحكام مهره‌ها و ديگر استخوان‌ها به‌خصوص در انتهاى فوقانى استخوان ران ، مىكاهد و حركات مفاصل را محدودتر مىكند . نكته‌ى مهم اينكه ورزش مرتب ، حركت مفاصل را نرم‌تر مىكند و پوكى استخوان را به تأخير مىاندازد . پوكى استخوان بعد از يائسگى در زنان سريع‌تر رخ مىدهد . اكثر شما زن‌هاى سالخورده‌اى را ديده‌ايد كه تنه‌ى آن‌ها كاملا به جلو خم شده است و قدرت راست ايستادن را ندارند ، اين حالت يكى از نتايج شدت پوكى استخوان و عدم توجه به پيشگيرى از آن با دارودرمانى به موقع به‌خصوص همراه با ورزش مرتب است . عضلات مخطط ( قرمز ) در حدود سال‌هاى 25 تا 30 سالگى عمر حد اكثر قدرت را دارند و به تدريج آن را از دست مىدهند . با ورزش مرتب مىتوان آن را تا دهه‌هاى بعد حفظ كرد . از 50 سالگى به بعد تعداد تارهاى عضلانى مخطط كاهش مىيابد ، همچنين از مقدار پروتئين محتواى آن‌ها كاسته مىشود . از پديده‌هاى شايع سالخوردگى افزايش مدت واكنش ( مدت زمانى كه بين مشاهده‌ى خطر و واكنش براى عدم وقوع آن وجود دارد ) است . مثلا راننده‌اى جوان وقتى با خطرى روبه‌رو مىشود فورا ترمز مىكند و اتومبيل را قبل از تصادف متوقف مىسازد ( اين مدت يعنى مشاهده‌ى خطر و توقف اتومبيل همان مدت واكنش است ) ، اما در فردى 70 ساله اين مدت درازتر خواهد بود ، يعنى هم‌چون اتومبيلى است كه بعد از وقوع خطر متوقف مىشود . نبايد فراموش كرد كه در اين پديده تضعيف عملكرد دستگاه عصبى نيز دخالت دارد و مسئله « عصبى - عضلانى » است . دستگاه گوارش بسيارى در اواخر ميانسالى و اوايل سالخوردگى دچار سوءهاضمه و « بازگشت محتواى معده به مرى » ( سوزش سر دل ) مىشوند كه نتيجه‌ى پرخورى و پيوسته از معده كار كشيدن است . در قسمت‌هاى ديگر اشاره كرده‌ام كه بعد از قلب ، كه پركارترين عضو بدن است معده فعاليت مكانيكى دارد . قلب در هر ضربان ( كه عموما هشت ثانيه است ) نصف مدت را استراحت مىكند تا از خون پر شود و ضربان بعدى را آغاز كند ، ولى معده تا وقتى غذا در آن وجود دارد انقباضاتى پشت سر هم به نام حركات دودى دارد تا غذا را پيوسته حركت دهد و با شيره‌ى معده مخلوط كند . كسى كه دچار سوءهاضمه و سوزش سر دل است اگر صبح‌ها به قدر كافى و ظهرها كمتر بخورد و شب‌ها حتى المقدور چيزى نخورد يا شامى بسيار سبك در اوايل شب مصرف كند و به معده‌اش فرصت استراحت بدهد تمام آن عوارض رفع مىشود . امروزه ثابت شده است كه امساك در غذا رمز تندرستى است . مسئله‌ى مهمى كه سالخوردگان با آن روبه‌رو هستند و بسيار شايع است يبوست مزاج است . وقتى پس‌مانده‌ى مواد غذايى هضم و جذب شده وارد روده‌ى بزرگ مىشود با كندى به سوى مخرج حركت داده مىشود ، ضمن اين حركت كند اولا مقدار زيادى از آب آن جذب روده‌ى بزرگ مىشود ، ثانيا روده‌ى بزرگ با داشتن مدفوع كه حاوى مقدارى غذاهاى هضم و جذب نشده و هضم نشدنى است بهترين محل تكثير ميكروب‌ها و توليد مواد گوناگون است . از مواد مفيد فعاليت ميكروب‌ها ويتامين است ( ويتامين K ) ، ولى سموم فراوانى چون اندول ، اسكاتول ، پتومايين و . . . نيز