احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
967
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
كيستها كيسههاى پر از مايعى كه مجرايى به خارج ندارند و با گذشت زمان به رشد خود ادامه مىدهند ، كيست ناميده مىشوند و بر دو نوعاند : يكى منفرد و ديگرى متعدد . كيستهاى متعدد را بيمارى پلىكيستيك مىگويند و مادرزادى هستند ، اين نوع كيست نشانهاى ايجاد نمىكند مگر اينكه گسترش يابد كه در اين صورت باعث انسداد كليهها يا عفونت مىشود . كيستهاى منفرد خوشخيماند مگر آنكه به قدرى بزرگ شوند كه خونريزى كرده يا به اعضاى اطراف فشار وارد كنند . غالبا كيستهاى منفرد بهطور تصادفى و يا با بررسى ساير موارد كشف مىشوند ، خيلى كم پيش مىآيد كه اين نوع كيست بدخيم باشد و به همين دليل پزشك ممكن است براى تعيين اندازه و قوام كيست آن را با امواج ماوراى صوت بررسى كند . در بعضى از موارد سلولهاى داخل مايع كيست و مايع ، توسط يك سوزن بلند بيرون كشيده مىشود و اگر اين سلولها طبيعى بودند اقدام اضافى صورت نمىگيرد . ورم ، دمل ، غده ، تومور و آبسه غدههاى زير پوست : براى درمان غدههاى زير پوستى بايد هر روز گندم را در آب گشنيز تازه بپزيد ، بعد بكوبيد و ضماد كنيد . برگهاى جعفرى را بكوبيد ، بعد در الكل بخيسانيد و هر صبح و شب روى موضع ضماد كنيد و آنقدر اين كار را ادامه دهيد تا به كلى بر طرف شود . نرم كردن ورمها : براى نرم كردن ورمها ينجهى تازه را بكوبيد و با كمى عسل مخلوط و بر محل ورم ضماد كنيد . سر باز كردن دملها : اگر دچار دمل شدهايد ضمن پرهيز از خوردن گوشت و چربىجات بايد سير و پياز زياد بخوريد و براى باز شدن سر دمل بايد انجير را بكوبيد و با آرد جو روى دمل ضماد كنيد . * برگ اسفناج تازه را بكوبيد و بر آن ضماد كنيد . * برگهاى گزنه را بكوبيد و با عسل بر آن ضماد كنيد . * خاكستر چوب مورد را در آب خوب حل كنيد ، بعد صاف كرده و آب آن را آنقدر بجوشانيد تا غليظ شود و سپس ضماد كنيد . * ريشهى درخت توت را چاك بزنيد و آبى كه از آن ترشح مىكند را روى دمل بماليد . درمان ورم : علت اين بيمارى زياد و متعدد بوده و شناسايى علت آن لازم است زيرا براى معالجه و درمان ، با شناخت علت آن مىتوان نتيجهى مطلوب را به دست آورد . مثلا ورمهاى موضعى با ورم عمومى بدن يا ورمهاى داخلى و خارجى بدن باهم فرق داشته ، لذا محل استقرار ورم مهم است . ضربهخوردگىها ، تصادفات و تصادمات ، همه باعث ورم موضع آسيب ديده مىشوند ، شكستگىهاى استخوانى توأم با ورم و خونمردگىهاى زيرپوستى و همراه با برآمدگى ، آبسهها ، عفونتها و پيدايش مايه در انساج همه توأم با ازدياد حجم خواهند بود ، گستردگى و وسعت دامنهى ورمها و متفاوت بودن درمان آنها توجه خاصى را به خود جلب مىكند ، اگر ورم سطحى باشد با چشم ديده مىشود و اگر عمقى باشد از روى علايم و آثار آن مىتوان پى به وجودش برد ، ورمهايى كه داراى مبدأ بلغمى بوده و در رسوبات و تركيبات آنها بلغم به كار رفته است كه در حقيقت از جمع شدن مواد لنفى مىباشد معمولا بدون درد بوده ولى بيمار سنگينى خاصى را احساس مىكند ، اگر عامل بيمارىزا و رسوبات حاصله در محل تورم از مواد سوداوى باشد با صلابت و سفتى همراه است و آثار ديگر سودا نيز در بيمار مشهود مىباشد . در صورت وجود ورم ضمن پرهيز از خوردن گوشت و چربىجات ؛ بايد از پياز و سير زياد استفاده كنيد . بهطور كلى داروهاى گياهى به كم كردن