احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
968
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
ورم و گاهى در از بين بردن آنها كمك شايانى مىكند از جمله : جوشاندهى حب القار ، گل بومادران ، افسنطين ، زيره ، ريشهى ايرسا ، كرويا ، پودينه و مرزنجوش ، اين داروها در ورمهاى بلغمى ( به علت جمع شدن لنف ) بسيار نافع هستند ، همچنين ضمادهاى بومادران ، گوگرد و انيسون نيز براى اين نوع تورمها بسيار مؤثر مىباشند . توجه : بايد دانست كه گل بومادران در هنگام احتراق يا موقعى كه آن را پودر كرده و موضعا به كار برند حرارت بسيار زيادى از خود خارج مىكند زيرا ثابت شده است كه داراى خاصيت اشعهى ما دون قرمز مىباشد . مىتوانيد جوشاندهى سياهدانه يا جوشاندهى تخم خطمى را بر آن ضماد كنيد . * برگ كلم را بكوبيد و با آرد جو مخلوط و بر آن ضماد كنيد . * صبر زرد ، زعفران ، گل ماميثا ، كوكنار ، بسد ، اقاقيا ، مرمكى و مازو را به نسبت مساوى بساييد ، بعد با آب خمير و بر محل ورم ضماد كنيد . * روغن بادام و روغن بومادران را به نسبت مساوى باهم مخلوط كنيد ، بعد آرد باقلا و كمى سركه اضافه كرده و بپزيد تا به شكل خمير درآيد و بر موضع ورم ضماد كنيد . در همان روزهاى اول آثار بهبودى و كم شدن تورم مشهود خواهد شد . اين دستور براى ورم بيضه ( اوركيت ) نيز به كار مىرود . در ورمهايى كه به علت خونريزى زيرپوستى ايجاد شده باشند داروهاى رادع مثل : صندل سرخ و سفيد ، فوفل ، گل ارمنى ، گل ماميثا ، اقاقيا ، گل سرخ و غيره به كار مىروند . بعضىها معتقدند كه رادع و مرخى باهم داده شوند ( يعنى داروى پخشكننده و شلكننده را باهم به كار برند ) . رعايت دستورات زير براى ورمها بهطور كلى لازم است : 1 - در ابتداى بيمارى هنگام پيدايش و شروع بايد از داروهاى رادع ( پخشكننده ) استفاده شود . 2 - در استقرار ماده از داروهاى رادع و مرخى ( پخشكننده و شلكننده ) استفاده شود . 3 - در انتهاى بيمارى محلل مرخى استفاده شود . 4 - وقتى به مرحلهى انحطاط رسيد محلل تنها به كار برند . اگر ماده به تحليل نرود و ورم تمام نشود از داروهاى منضج يا پزنده مثل ( تخم كتان ، انجير ، فضلهى كبوتر و غيره ) به شكل ماليدنى استفاده كنيد تا ماده پخته شده و سر باز كند . اگر در اين حال تورم كه مسلما با عفونت زيادى توأم است با داروهاى منفجركننده عفونتهايش خارج نشد ، تنها چارهى آن شكافتن است . در ورمهايى با علت خونمردگى ، خرفه را كوبيده ، بعد در سركه حل و ضماد كنيد . * داروهاى رادع كه شرح داده شد را ضماد كنيد و اگر خونمردگى همراه با درد شديد و التهاب باشد ؛ آب گل خطمى يا آب برگ خرفه يا كاهو يا ترشك و يا خشخاش به كار بريد . ضمنا دارويى كه مانع عفونت و قاطع رطوبت يا ترشحات و گنديدگى است بدينگونه مىباشد : آرد گرسنه ( آرد گاودانه ) ، گل ارمنى و زاج از هركدام 1 مثقال ، نرم بكوبيد ، بعد با دو قاشق عسل و كمى سكنجبين خمير و ضماد كنيد و بدين مطلب توجه داشته باشيد كه اگر ورم آبىرنگ باشد مرتبا آن را با آب گرم شستشو دهيد و آرد عدس كه با عسل خمير كردهايد را بر آن ضماد كنيد ، اگر ورم رو به سفتى گذاشته باشد گاهى با داروى ملين و گاهى با داروى محلل بر آن ضماد گذاريد تا سفتتر نشود زيرا سفت شدن ورم باعث نرسيدن خون و شروع كانگرن خواهد شد و در صورتى كه كاملا تبديل به كانگرن شود بايد هرچه زودتر آن عضو را قطع كنند تا سبب آسيب به ساير اعضاء نشود . اما ورم اگر به علت صفرا بوده باشد ؛ شكل