احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

942

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

فارنهايت ) است به كمتر از 35 درجه‌ى سانتىگراد ( 95 درجه‌ى فارنهايت ) افت كند ، هيپوترمى رخ مىدهد . بدن مكانيسم‌هاى گرم‌كننده‌ى بسيارى دارد مثل لرزيدن كه گرماى از دست رفته را جبران مىكند . با اين حال اگر هواى محيط بسيار سرد باشد و يا مكانيسم‌هاى گرم‌كننده عمل نكنند هيپوترمى رخ مىدهد . هيپوترمى گاهى با سرمازدگى همراه است كه در اين صورت تهديدكننده‌ى زندگى مىباشد . هيپوترمى در كوه‌نوردان و گردش‌گرانى كه پوشش مناسب در سرما ندارند شايع‌تر است . افراد بىخانمان نيز در هواى سرد مستعد هيپوترمى هستند . كسانى كه به علت مصرف زياد الكل و يا سوء مصرف مواد مخدر آگاهى از دماى پايين بدن خود ندارند ممكن است متوجه نياز خود به پوشش بيشتر نشده و دچار هيپوترمى شوند . اختلالات معينى باعث افزايش خطر هيپوترمى مىشوند ، مثلا كم‌كارى تيروئيد باعث كاهش عملكرد بدن شده و حرارت بدن را كاهش مىدهد . افرادى كه تحرك‌شان به دنبال آرتريت ( التهاب مفاصل ) و سكته‌ى مغزى كاهش يافته گرماى كمى توليد مىكنند و بيشتر مستعد هيپوترمى هستند . افراد مسن بيشتر مستعد هيپوترمى هستند چراكه با افزايش سن بدن قادر نيست گرماى خود را در محيط سرد حفظ كند . افراد مسن نسبت به كاهش دما آگاهى كمترى دارند و توجه نمىكنند كه دماى بدن آن‌ها كاهش يافته است . در بيمارى زوال عقلى يا دمانس « 1 » نيز ممكن است آگاهى فرد نسبت به تغييرات دما كاهش يابد . اطفال مستعد هيپوترمى هستند زيرا آن‌ها به سرعت گرما را از دست مىدهند و مثل افراد مسن دماى بدن خود را نمىتوانند حفظ كنند . در همه‌ى اين موارد سرعت از دست دادن گرما و در نتيجه خطر هيپوترمى در بادهاى شديد و در محيط خنك افزايش مىيابد و هيپوترمى به سرعت رخ مىدهد ، خصوصا وقتى كه فرد در آب سرد قرار گرفته باشد . علايم هيپوترمى تدريجى و در طى چند ساعت يا چند روز ظاهر شده ، اما اگر يك فردى در آب سرد قرار گرفته باشد و يا در معرض هواى طوفانى و بادهاى شديد باشد ، علايم در طى چند دقيقه ظاهر مىشوند ، اما فرد گاهى حتى احساس سرما هم نمىكند . علايم عبارتند از : - خستگى . - حركات آهسته و بدون حرف . - گيجى . - اختلال قضاوت و واكنش‌هاى كند . - دست‌ها و پاها آبى و سرد مىشوند . با افت بيشتر دماى بدن اين علايم نيز بيشتر آشكار مىشوند . به علاوه لب‌هاى آبى شده ، هذيان و كاهش هوشيارى نيز پديد مىآيد ، ضربان قلب بىنظم شده و در نهايت قلب از كار مىايستد . اقدامات مؤثر : در برخورد با يك فرد مبتلا به هيپوترمى او را به يك مكان گرم و يا محوطه‌ى بسته منتقل كنيد . لباس‌هاى خيس وى را عوض كرده و لباس خشك به او بپوشانيد و در صورت امكان كلاهى براى وى تهيه كنيد . او را در يك پتوى گرم بپوشانيد و اگر كاملا هوشيار است مايع گرم غير الكلى به وى بنوشانيد ( به او الكل ندهيد زيرا مصرف الكل شرايط را بدتر مىكند ) . در هيپوترمى شديد هرچه سريع‌تر از پزشك درخواست كمك كنيد . اگر با بيمار هيپوترمى در محل دورافتاده‌اى گير كرده‌ايد تا زمان رسيدن كمك اقدامات فوق را تا حد امكان انجام دهيد . پيشگيرى از فشار خون لازم است بدانيد مصرف : زردآلو ، خرما ، هويج فرنگى ، زردك ، گوجه‌فرنگى ، كاهو ، جعفرى ، دم‌كرده‌ى تمر كجرات ، آب زرشك ، قرقات ، كاسنى زرد ،

--> ( 1 ) . Dementia