احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
711
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
آن چند روز استراحت در منزل و در روز حمام ده و چند روزى هم بعد از حمام سعى كنند كه با ناملايمات روبرو نشده و به خود سختى راه ندهند و از عصبانيت و جوش و خروش به كلى بر كنار باشند و ابدا ناراحتى به خود راه ندهند كه عصبانيت در اين چند روز روى كيفيت شير و كم و زياد شدن آن بسيار مؤثر است . ضمنا باديان ، زنيان ، زيرهى سبز ، زيرهى سياه ، تخم شويد ، دارچين ، زنجبيل ، قولنجان ، سولنجان ، تخم مرو ، تخم ريحان ، دارفلفل ، دلدل ، جوز هندى ، جوزبويا ، فوفل سفيد ، فوفل سرخ ، هل ، ميخك ، حب القار ، مغز فندق ، مغز پسته و مغز بادام از هركدام به مقدار مساوى و به مقدار تمام آنها نبات بسايند و قائوت كرده و به مرور و همه روزه به زن تازهزا بدهند ، تا 10 ، 20 روز ميل كند كه خدمت بزرگى به استخوانبندى طفل و ازدياد شير و صحت مزاج مادر خواهد شد . ( اين تركيب طبيعتى گرم دارد ) گذراندن دورهى نقاهت در مدت گذراندن دورهى نقاهت زايمان ، بهترين خوراكى ، خوردن روزى چند عدد خرما است ، به شرطى كه مادر يا طفل دچار گرمى يا جوشهايى در بدن نشده باشند . سلامت طفل اگر مىخواهيد طفل هميشه سالم باشد ، در هر هفته يك شب مقدار پنج گرم روغن بادام شيرين خالص را به طفل بخورانيد . * هفتهاى يكبار 10 گرم ترنجبين را در آب جوش حل كنيد ، بعد صافكرده و به او بخورانيد . * اگر معدهى طفل دچار نفخ شده باشد ، اكليل الملك را بكوبيد و بعد دم كنيد و آب آن را هنگام خواب به او بخورانيد . * اگر نفخ دل با يبوست همراه بود ، ترنجبين ، شكر سرخ ، گز علفى و گز خونسارى را در آب جوشيدهى سرد شده حل كنيد و پس از صاف كردن آب آن را هنگام خواب به طفل بخورانيد ، كه كيفآور ، بادبر و مغذى است ، استخوانهاى طفل را محكم مىكند هم اينكه دستگاه گوارش را آماده و تقويت كرده و در رشد و نمو طفل مؤثر است ، از بروز هر بيمارى جلوگيرى و مزاج طفل را منظم و مرتب نگه مىدارد . ضمنا به مادران توصيه مىشود كه از دادن قند داغ زياد به طفل خوددارى كنند ، مخصوصا با پستانكهاى لاستيكى كه به كلى طفل را ناراحت كرده و به امعاء و احشاى طفل زيان وارد مىكند . رشد نوزاد : براى اينكه نوزاد سريعتر رشد كند بهترين دارو براى مادر و نوزاد آب شلغم خام است . پرورش نوزاد ضعيف و نارس به اين قبيل اطفال بايد بيشتر رسيدگى كرده و بيشتر دقت كنيد ، تعداد شيردهى به آنها بايد بيشتر از معمول باشد . اطفالى كه وزن آنها كمتر از 2500 گرم است ، چه يك قلو و چه دو قلو باشند و چه در موقع و چه قبل از موقع متولد شوند ، ضعيف به شمار مىآيند . علاوه بر اينكه شرايط جداگانه در پرورش دارند ، در خصوص تغذيهى آنها نيز نهايت دقت بايد به عمل آيد . اين اطفال حتى الامكان لازم است به وسيلهى شير مادر پرورش يابند زيرا اغلب جهاز هاضمهى اين قبيل اطفال كاملا تشكيل و تكميل نشده و شير مادر را به زحمت هضم مىكنند . چه رسد به شير خشك يا شير گاو و غيره . اينگونه اطفال چون از نظر ساختمان بدنى نسبت به اطفالى كه طبيعى متولد شدهاند وزنشان كم و پوست بدنشان حرارت زياد منتشر مىكند ، بدين جهت به غذاى بيشترى احتياج دارند و اگر چنين اطفالى را بهطور دلخواه پرورش دهند ، در اثر نقصان مقاومت آنها در نتيجهى تغذيهى نامناسب ، تغييرات