احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
678
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
سپس آزاد شدن تخمك از يك و يا دو تخمدان مىشود . آزاد شدن تخمك از تخمدانها كه به آن اصطلاحا تخمكگذارى گفته مىشود در نيمه هر چرخهى ( سيكل ) اتفاق مىافتد . به دنبال تخمكگذارى ، استروژن به همراه هورمون ديگرى به نام پروژسترون باعث ضخيم شدن و تقويت پوشش ديوارهى رحم مىشود تا خود را براى يك حاملگى احتمالى آماده سازد . درصورتىكه لقاح اتفاق نيفتد و تخمك توسط اسپرم بارور نشود ، تخمك از بين خواهد رفت و پوشش ديوارهى رحم نيز شروع به ريختن كرده و قاعدگى ( عادت ماهيانه ) ايجاد مىشود . در سالهاى نزديك به يائسگى ، عملكرد تخمدانها ضعيف و ناكارآمد شده و موجب بروز قاعدگىهاى نامنظم به همراه خونريزىهاى شديد مىشود و در نهايت تخمدانها عملكردشان متوقف شده و قاعدگىها نيز ديگر رخ نمىدهند . همچنين الگوى منظم تغييرات هورمونى كه قبلا در هر چرخه قاعدگى به وقوع مىپيوست نيز از بين مىرود . بهخصوص مقدار هورمون استروژن بهطور نامنظمى بالا و پايين مىرود و باعث بروز مشكلاتى مثل داغ شدن و گرگرفتگى ، ريزش عرق شبانه و چندين مشكل ديگر مىشود . علائم و نشانههاى يائسگى اكثر مشكلات يائسگى به علت تغييراتى كه در ميزان هورمون استروژن ايجاد مىشود پديد مىآيند . اين مشكلات عبارتند از : نامنظم شدن قاعدگىها ، داغ شدن و گرگرفتگى ، ريزش عرق شبانه ، بدخوابى ، مشكلات روحى و روانى ، سردردها ، درد عضلات و مفاصل ، اختلال در فعاليت جنسى ، مشكلات ادرارى و تغييراتى در پوست و مو . نامنظم شدن قاعدگىها معمولا اولين علامت بروز يائسگى نامنظم شدن قاعدگىها مىباشد . هنگامى كه تخمدانها در توليد هورمونهاى استروژن و پروژسترون دچار اختلال مىشوند ، چرخه قاعدگى نيز نامنظم مىشود . بهطور معمول ابتدا مدت چرخه قاعدگى طولانىتر شده و در بعضى مواقع اصلا قاعدگى ايجاد نمىشود . به غير از تغييراتى كه در مدت زمان چرخه قاعدگى پديد مىآيد ، گاهى اوقات قاعدگىهاى شديد همراه با خونريزى زياد كه چندين روز طول مىكشد رخ مىدهد و گاهى نيز قاعدگىهاى مختصر و جزئى روى مىدهد . از آنجايى كه در اين مواقع اكثر چرخههاى قاعدگى بدون آزاد شدن تخمك از تخمدانها رخ مىدهند ، بارورى خانمها نيز كاهش مىيابد . بااينحال هنوز هم امكان حاملگى در اين خانمها وجود دارد و بنابراين بايد حتى 1 سال بعد از آخرين قاعدگى نيز از روشهاى جلوگيرى از باردارى استفاده شود تا دچار حاملگى ناخواسته نشوند . علائم و مشكلات يائسگى در هنگام يائسگى علائم و مشكلات زيادى ممكن است ايجاد شوند كه اكثر آنها به علت تغييراتى است كه در مقدار استروژن بدن پديدار مىشود . خوشبختانه همهى خانمها به تمام علائم يائسگى دچار نمىشوند و علائم از اين قبيل مىباشند : - اضطراب و نگرانى - افسردگى - خشكى مهبل - سردرد - ريزش عرق شبانه - طپش قلب - اختلال در حافظه - تحريكپذيرى و عصبى شدن - دردهاى مفاصل و عضلات - بىعلاقگى به فعاليت جنسى - تغييراتى در پوست و مو - بدخوابى - خستگى - گرگرفتگى - نامنظم شدن پريودها - عدم تمركز فكرى - مشكلات ادرارى