احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

537

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

مختل شود ، آن‌وقت انواع بيمارىها به‌ويژه آلرژى ، سردرد و خستگى مزمن ايجاد مىشود و در چنين اوقاتى بهترين راه توسل به برنامه‌ى غذايى پاك‌كننده‌ى كبد و رژيم پاكسازى و دفع سموم است . گفتيم كه مواد غذايى در فضاهايى به نام سينوزوييدها تخليه مىشوند و سينوزوييدها بعد از گذر از لابه‌لاى سلول‌هاى كبد وارد وريدهاى مركزى مىشوند كه آن‌ها نيز در وريدهاى كبدى بزرگتر تخليه خواهند شد و خون را از كبد به قلب برمىگردانند . بنابراين تميزى و پاكى خونى كه به قلب شما باز مىگردد به توانايى و كار سينوزوييدها و سلول‌هاى كبدتان بستگى دارد . كبد ماده‌ى متمايل به سبز به نام صفرا را توليد مىكند . كار صفرا اين است كه چربىها را به شكل ذرات معلق درمىآورد تا از جدار روده جذب شوند . مايع صفرا را سلول‌هاى كبدى توليد مىكنند و آن را به درون مجراهاى ريزى كه در فاصله‌ى سلول‌ها قرار دارند مىريزند . اين مجراهاى ريز كه صفرا را جمع مىكنند كاناليكول نام دارند . كاناليكول انبار ذخيره‌ى مايع صفرا است كه از طريق سيستميك به مجراى كبدى وصل مىشود . صفرا از مجراى كبدى مىگذرد و سرانجام به روده مىريزد ، ( صفرا مايعى است شامل : آب ، نمك‌هاى صفرا ، كلسترول ، رنگدانه‌ها ، ليسيتين ، چربىها و الكتروليت‌ها ) ، نمك‌هاى صفرا را سلول‌هاى كبد مىسازند و ماده‌ى اوليه‌ى آن كلسترول است كه يا از غذا گرفته مىشود و يا در جريان سوخت‌وساز چربىها ايجاد مىشود . كلسترولى كه در صفرا ديده مىشود از سوخت‌وساز نمك‌هاى صفرا حاصل مىشود ولى افزايش مقدار آن در صفرا به علت وجود چربىهاى اشباع شده‌ى فراوان در برنامه‌ى غذايى و مصرف شكر سفيد و قند سفيد تصفيه شده است كه به همراه غذاهاى كم فيبر گياهى و رژيم غذايى مدرن امروز رايج شده است . كلسترول صفرا با ليسيتين و نمك‌هاى صفرا تركيب مىشود و به شكلى محلولى به نام ذرات ميسل درمىآيد كه مطلوب است . اگر مقدار كلسترول صفرا بيشتر از حد طبيعى باشد نمىتواند به حالت محلول بماند و ممكن است رسوب و ايجاد سنگ صفرا كند . توليد صفرا در كبد داراى فرآيندى دقيق و ظريف است ، به‌طورىكه تغذيه‌ى بد و يا كمبود اسيد آمينه‌ى تورين نظم آن را برهم مىزند . همه‌ى موادى كه براى تقويت كبد مصرف مىشوند بايد حاوى تورين ، ليسيتين و ديگر تقويت‌كننده‌هاى گياهى كبد باشند . رنگدانه‌هايى از قبيل بيلىروبين رنگ صفرا را به رنگ زرد مايل به سبز درمىآورند . اگر مجارى صفرا و سلول‌هاى كبد آسيب ببينند و اين آسيب در حدى باشد كه بيلىروبين ، همراه صفرا از راه روده‌ها دفع نشود ، به مرور رنگدانه‌هاى بيلىروبين در بدن انباشته مىشوند ، در نتيجه در پوست و چشم‌ها آثار زردى پيدا مىشود كه همان يرقان است . كارهاى شگفت‌انگيز كبد : 1 - سوخت‌وساز قندها را تنظيم مىكند ؛ كبد ، گلوكز را به گليكوژن تبديل مىكند و گليكوژن در كبد ذخيره مىشود و اگر قند خون پايين بيايد ، باز گليكوژن كبد به گلوكز تبديل مىشود تا ميزان قند خون در سطح طبيعى باقى بماند . اگر قند بدن كم باشد ، كبد از چربىها يا پروتئين قند را مىسازد تا بدن بدون سوخت نماند . 2 - كبد انباردارى مىكند ؛ گليكوژن ، ويتامين A ، ويتامين D ، بسيارى از مجموعه‌هاى ويتامين‌هاى B ( از جمله B 12 ) ، آهن و مس در كبد ذخيره مىشوند . 3 - بسيارى از پروتئين‌هاى بدن مانند : آلبومين و عامل‌هاى انعقاد خون مانند : پروترومبين و فيبرنوژن را كبد مىسازد ، همين عوامل باعث مىشوند كه خون در مواقع ضرورى منعقد شود . همچنين كبد گلوبولين مىسازد ، اين ماده پيوند هورمون‌هاى جنسى استروييدى را تأمين و در نتيجه ميل جنسى را تقويت مىكند ، افرادى كه به پاكسازى كبد اقدام كنند متوجه مىشوند كه ميل