احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

461

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

گندزدايى شده و عارى از ميكروب در اختيار ندارند ، بيشتر ديده مىشود . در كشور ما هم كه يك كشور در حال توسعه است اين نوع اسهال حاد عفونى به‌ويژه در مناطق روستايى و محروم ديده مىشود . اما به‌طور كلى افراد در معرض خطر اسهال‌هاى عفونى ( به جز موارد نقص ايمنى كه در بالا ذكر شد ) شامل افراد زير مىباشند : الف ) مسافرين : شايد تا به حال واژه اسهال مسافرتى را شنيده باشيد . افراد زيادى در اثر مسافرت دچار اسهال عفونى حاد مىشوند كه شايع‌ترين عامل آن باكترىهاى موسوم به باسيل‌هاى گرم منفى مثل ايشرشياكولى « 1 » ، شيگلا ، شالمونلا و . . . هستند . معمولا اكثر مسافرت‌ها در زمان تعطيلات انجام مىشود و اكثرا در فصول گرم سال . گرماى هوا باعث رشد بهتر و بيشتر ميكروب‌هاى بيمارىزا و ايجاد اسهال و مسموميت غذايى در افراد مىشود . معمولا در مسافرت‌ها به دليل استفاده از غذاهاى بين راهى كه با موازين بهداشتى صحيح تهيه نمىشوند و استفاده از آب نهرها و چشمه‌ها كه احتمال آلودگى آنها زياد است ، اسهال امرى شايع به نظر مىرسد . لذا بهترين راه پيشگيرى اين است كه براى بين راه آب و غذاى سالم از منزل با خود همراه برده و در طى سفر هم حتى الامكان غذاها را خودتان طبخ كنيد و اگر مقدور نشد براى تهيه غذا به مراكز شناخته شده و مطمئن از لحاظ بهداشتى مراجعه كنيد . يكى از عفونت‌هاى شايع اسهال مسافرتى ، انگلى به نام ژيارديا است كه در اطفال اگر موجب اسهال شود ، درمان آن لازم و ضرورى است . زيرا باعث سوء جذب چربىها و ويتامين‌هاى لازم شده ، موجب عقب ماندگى رشد كودك مىگردد . سالمونلا و شيگلا بيشتر از راه گوشت مرغ و تخم‌مرغ خام يا نيم‌پز يا نيمرو كه حرارت كافى براى كشتن ميكروب به آن نمىرسد ديده مىشود . لذا حتما بايد اين مواد به دقت پخته شوند . E . coli در منابع آب و گوشت به‌ويژه همبرگر و كالباس كه به صورت نيم‌پز خام يا كبابى خورده مىشوند ديده مىشود . يك نوع از E . coli به نام 0157 H 7 در همبرگر كبابى يا نيم‌پز هست كه ايجاد هموليز مىكند ؛ يعنى باعث تخريب گلبول‌هاى قرمز خون مىشود كه مواد حاصل از اين تخريب در ادرار ظاهر شده ، رنگ ادرار را تيره مىكند ، اين علامت به همراه اسهال ديده مىشود . سس مايونز ، كرم‌ها ، ژله‌ها ، خامه و حتى سبزيجات و ميوه‌جات خام مىتوانند آلوده باشند . به دليل اينكه در مسافرت امكانات بهداشتى محدودتر از منزل است ، انسان را گرفتار كرده و ايجاد اسهال مسافرتى مىكند . ب ) مصرف‌كنندگان مواد غذايى خاص : همبرگر نيم‌پز ، كالباس ، سبزيجات خام ، تخم‌مرغ ، ماهى ، صدف و ساير فرآورده‌هاى دريايى خام و . . . كه در بالا هم ذكر شده احتمال آلودگى و ابتلا به اسهال را بيشتر مىسازند . بايد حتى الامكان مواد غذايى را پخته مصرف كنند و مواد غذايى مثل سبزيجات كه خام مصرف مىشوند قبل از مصرف دقيقا گندزدايى و شستشو شوند . ج ) افرادى كه در محل‌هاى خاص كار مىكنند : افرادى كه در خانواده ، مهد كودك‌ها ، مدارس ، پادگان‌ها و . . . به‌طور دسته جمعى كنار هم زندگى مىكنند . اين افراد به دليل تماس نزديك و مداوم احتمال آلودگى بيشترى دارند و يك عفونت اسهالى مثل ژيارديا به راحتى بين آنها انتشار مىيابد . لذا رعايت بهداشت و ضد عفونى كردن تمام لباس‌ها ، ملحفه‌ها ، سرويس‌هاى بهداشتى ، حتى كف زمين و ديوارها و ظروف غذاخورى در اين مراكز الزامى است . شيگلا ، ژيارديا و ارگانيزم‌هاى ديگر مولد اسهال عوامل شايع در اين افراد هستند . در اين ميان افراد خانواده هم در

--> ( 1 ) . E . coli