احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
408
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
ساختمان قلب و چگونگى كار آن اندازهى قلب در افراد سالم ، تابع درشتى و ريزى اندام آنها و تقريبا به اندازهى مشت گره كردهشان مىباشد و بيشترين قسمت قلب انسان يعنى حدود دو سوم آن در سمت چپ قفسه سينه قرار دارد . در داخل قلب چهار حفرهى مخصوص وجود دارد كه دو حفرهى آن در قسمت بالا به نام دهليز « 1 » ( دهليز چپ و دهليز راست ) و دو حفره ديگر در پايين به نام شكمچه يا بطن « 2 » ( بطن چپ و بطن راست ) موسوم هستند . ديواره يا جدارهى اين حفرهها داراى ساختمان ماهيچهاى يا عضلانى بوده كه قسمت اصلى قلب را تشكيل مىدهد و در اثر انقباض يا جمع شدن اين عضلات ، خون از حفرههاى فوق الذكر به خارج از قلب رانده مىشود . در اصطلاح پزشكى به عضلهى قلب ميوكارد « 3 » مىگويند . عضله قلب را از سمت خارج ، غشاء يا پردهى نازكى احاطه كرده كه به آن برون شامه يا پريكارد « 4 » مىگويند . و سطح داخلى عضلهى قلب نيز از غشاء نازكى به نام درون شامه يا آندوكارد پوشيده شده كه چينهاى آن در فواصل بين دهليزها و بطنها تشكيل پردههاى نازكى به نام دريچههاى قلب را مىدهند . حفرههاى قلب : حفرهى موجود در داخل قلب توسط بافتهاى عضلانى و جداكننده به چهار حفره تقسيم مىشوند . دو حفرهى همجوار در بالاى قلب به نام دهليز چپ و دهليز راست و دو حفره ديگر در پايين به نام بطن چپ و بطن راست . دهليزهاى قلب كه در كنار يكديگر قرار دارند كاملا از هم جدا بوده و به يكديگر راه ندارند . همچنين بطنهاى مجاور نيز به يكديگر راه ندارند . بنابراين حفرههاى موجود در قسمت چپ قلب كاملا از حفرههاى قسمت راست مجزا و مستقل مىباشند . دريچههاى قلب : هر دهليز به علت وجود دريچهاى مىتواند به بطن زيرين خود راه پيدا كند . اين نوع دريچهها فقط به داخل بطنها باز مىشود زيرا وجود تارهاى پز مانند از باز شدن دريچهها در جهت مخالف يعنى به داخل دهليزها جلوگيرى مىكنند . دريچهاى كه بين دهليز چپ و بطن چپ واقع شده است داراى دو زبانه يا دو تكه مىباشد و به همين جهت آن را دريچهى 2 لتى « 5 » مىنامند . همچنين دريچهاى بين دهليز راست و بطن راست وجود دارد كه از سه زبانه يا از سه تكه تشكيل يافته و به همين جهت به اين دريچه 3 لتى « 6 » مىگويند . وجود اين دريچهها به اين علت است كه خون فقط از دهليزها به بطنهاى قلب راه يابند و برگشت آن از بطنهاى قلب به دهليزها ممكن نگردد . بطنهاى قلب با رگهاى بزرگ شامل شريان آئورت و شريان ريوى نيز مرتبط هستند . در بين بطنها و شريانها نيز دريچههايى وجود دارند كه فقط به داخل رگها باز مىشوند . به همين جهت عبور خون از بطنها به طرف شريان ممكن مىگردد . اين دريچهها شبيه به هلال ماه هستند و به همين جهت به آنها دريچههاى هلالى مىگويند .
--> ( 1 ) . Atrium ( 2 ) . Ventricle ( 3 ) . Myocardium ( 4 ) . Pericardium ( 5 ) . miteral Valve ( 6 ) . Tricuspid Valve