احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
176
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
اين خود زمينهساز بروز برونشيت ، ورم ريه و ساير بيمارىهاى ريوى مىباشد . زكام يا گريپ يكى از بيمارىهاى بسيار مسرى است و خيلى سريع شيوع مىيابد . در فصل زمستان كه هوا سرد و مرطوب مىشود و درجه حرارت به سرعت تغيير مىكند ، اين بيمارى نيز بيشتر شيوع پيدا مىكند . گريپ بيماريى است كه ابتدا با يك كسالت عمومى شبيه لرز ، مورمور شدن بدن ، سنگينى سر شبيه به سرگيجه توأم با سرفه ، عطسه و گاهى درد كمر و مفاصل شروع مىگردد . آبريزش از چشم و بينى شخص شروع مىشود و گاهى درجهى حرارت بدن بالا مىرود و گاهى ممكن است درجهى تب شخص حتى به 40 نيز برسد . ميكروب گريپ به قدرى ريز و ذرهاى است كه حتى با ميكروسكوپ هم ديده نمىشود . ويروس گريپ در حلق و بينى وجود دارد . مركز ازدياد و نشو و نماى آن در بينى يا اطراف حلق و محل اتصال بينى و حلق مىباشد . هنگام عطسه زدن يا سرفه كردن در هوا پخش و پرا كنده خواهد شد . درصورتىكه افراد ديگرى با شخص مبتلا به گريپ تماس پيدا كنند يا با او معاشرت كنيد يا هم خوراك شوند يا در جوار او زندگى كنند ميكروب به آنان منتقل مىگردد . در نتيجه آنان نيز مبتلا خواهند شد . يك بيمار مبتلا به گريپ ، در اثر عطسه و سرفه در مدت بسيار كمى مىتواند عدهى بسيار زيادى را به اين بيمارى مبتلا سازد . لذا بهتر آن است كه خود بيمار تا بهبودى كامل از ورود به اجتماعات خوددارى كند در غير اين صورت از ماسك استفاده كنيد . از خوردن و آشاميدن در اماكن عمومى پرهيز كند . از نزديكى و معاشرت با ديگران دورى گزيند . و در اطاق يا محلى بدون پنجره به استراحت بپردازد . اطاقى را كه براى استراحت بيمار اختصاص مىدهيد بايد بادگير نباشد و انتقال هوا در آن برقرار نباشد . زيرا جابجايى هوا بر شدت بيمارى مىافزايد . بهتر است محل استراحت بيمار بهطور مداوم با بخار برگ اكاليپتوس ضد عفونى شود . عللى كه در زير شرح داده خواهد شد به ترتيب هر كدام عامل مؤثرى براى امراض فوق الذكر مىباشد كه با مطالعه به خصوصيات آن مىتوان علت بيمارى را تشخيص داد و درصدد معالجه آن برآمد . اگر در يك نقطه از مجراى بينى عفونت ، دمل يا كيسه چركى تشكيل شده باشد هواى تنفس بدبو و عفونى مىگردد و بوى آن از خارج به سهولت استشمام مىشود . اين بو در بيمارىهاى زير نيز احساس و استشمام خواهد شد . 1 - پوسيدگى و فساد اغشيه بينى . 2 - در فساد درونى جوفها و جيبهاى حلقى . 3 - در تورم و عفونى شدن مخاط نايژهها و برونشيتهاى سخت . 4 - در زخم و چركى شدن مجارى تنفس فوقانى . 5 - در فساد استخوانهاى بينى و فساد چركى دندانها و قانقراياى اغشيه بينى . 6 - در ذات الريه و ذاتالجنبهاى سخت قانقرايايى . نكتهى مهم عبارت است از تشخيص موضع و محل فساد ، براى اين كار . ابتدا دهان و دندانها ، سپس بينى و مجراى آن را با دقت تفحص نموده ، ملاحظه خواهيد كرد كه در فساد دندانها محوطهى دهان نيز عفن خواهد شد . براى تعيين موضع حقيقى فساد بايد به دفعات مجراى هر دو بينى را جداگانه مسدود و بوى آنها را استشمام كرد . هرگاه بوى بد از هر دو بينى استشمام شود عضو اصلى دستگاه دم زدن يا شش مورد فساد شناخته خواهد شد . ناگفته نماند كه نبايد به محض استشمام بو فورا تشخيص ذات الريه قانقرايايى را داد . زيرا غالبا در برونشيتهاى سخت ، ترشحات درونى نايژهها فاسد شده و ممكن است بوى نامبرده را توليد كند . در حالت عادى بينى به مقدار كم و براى مرطوب نگاه داشتن سطح داخلى بينى ترشح رقيقى دائما توليد