است : « و الكتف تستدق من الجانب الوحشى . . . » « 1 » . و ابن نفيس در شرح تشريح قانون گويد : « العضلات المميلة للفخذ الى أحد الجانبين اعنى الوحشى و الانسى اكثر من المديرة له ، و سبب ذلك كثرة حاجة الانسان الى تمييل فخذه ، و قلة حاجته الى ادارته . . . » « 2 » . [ حجامت و بادكش كردن ] و فرمود : شرط به فتح شين و سكون راء تيغ زدن است ، و اسم آلت آن مشرط و مشراط است ، يقال : شرطه الحجام بمشرطه . اگر در عبارتى حجامت بدون شرط آمده است معنى و مراد آن « بادكش كردن » است ، و اگر با شرط آمده است به معنى حجامت با تيغ زدن و خون گرفتن است . مثلًا در ألم صداع از شرح اسباب آمده است : « و علاجه حجامة الساق بالشرط ليستفرغ شىء من المادة و يتوجه الباقى الى الاسافل » « 3 » . يعنى حجامتى كه با تيغ زدن باشد . و فرمود : اينكه در سورهء طارق قرآن كريم آمده است : فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ * خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ * يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ « 4 » ، نظير اين آيه سورهء نحل است : إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ لَبَناً خالِصاً سائِغاً لِلشَّارِبِينَ « 5 » [ معنى ترائب در تشريح ] ترائب جمع تربيه است مانند كتائب و كتيبه . صلب ديوار استخوانهاى پشت بدن است ، و ترائب جدار استخوانهاى جلوى آن است ، هر دو چه از زن و چه از مرد . و آنچه در ميان اين دو ديوار استخوانها محصور است امعاء و

--> ( 1 ) - قانون ، ط 1 رحلى ، صفحه 25 ( 2 ) - ط مصر ، صفحهء 248 ( 3 ) - ص 7 ، ط 1 رحلى ، چاپ سنگى ( 4 ) - طارق / 6 الى 8 ( 5 ) - نحل / 67