احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
920
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
براى نرم كردن ورم آن مفيد است . تذكر : معده را ضعيف مىكند . مصلح آن : صمغ عربى است . گل گز شاهى خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . قابض است ، مقوى چشم و لثه و معده و كبد و طحال است ، از خونروى و اخلاط خونى سينه جلوگيرى مىكند ، براى قطع اسهال صفراوى و رطوبتى ، يرقان و رطوبت رحم مفيد است . 2 - آب دمكردهء آن را بنوشيد . اخلاط خونى سينه را قطع مىكند ، ترشحات بيش از اندازهء عادت ماهيانه و سيلان خون از بواسير و اعضاى ديگر را قطع مىنمايد ، يرقان را درمان مىكند . 3 - اگر آن را در آب گرم بخيسانند و سه تا هفت روز مرتبا بخورند براى تقويت مسلولين نافع است . 4 - جويدن آن يا مزمزه با آب دمكردهء آن براى تقويت لثه و دندانها نافع است . 5 - آن را در گلاب بخيسانيد بعد صاف كنيد و در چشم بچكانيد . ديد چشم را افزايش مىدهد . گياه گز انگبين نامهاى ديگر : گزنگبين - گز خونسارى - گزگزو - جزمازج - طرفا - طرفة المن - حطب احمر - گزمازج - جزمازق . Tamaris mannifere - manna - Tamaris a mane - Manna Tamarisk - French Tamarisk . مشخصات : گياهى است از خانوادهء , Tamaricaceae درخت كوچكى است به بلندى شش تا ده متر و قطر حدود سى سانتيمتر و داراى انشعابهاى زياد و چوب سخت ، قسمت چوبى خارجى آن سفيد و چوب داخلى يا مغز چوب سرخرنگ است . برگهاى آن خيلى كوچك و صاف و رنگ آنها غبارى سفيد مىباشد ، شكل برگها لوزى و تخممرغى با نوكتيز است . گلهاى آن خوشهاى كوتاه و متراكماند . اين درخت در خاورميانه از مصر ، دامنههاى سينا تا عربستان و افغانستان و پاكستان و ايران انتشار دارد ، در ايران بيشتر در اراضى شورهزار و مناطق خشك و نيمگرم مىرويد . در راه تهران تا اصفهان ، كاشان ، يزد ، شيراز ، كرمان ، شهداد تا زاهدان و بندرعباس و نيز در گوتوند و خوزستان در باتلاق گاوخونى و شمال خراسان از اترك تا بجنورد و شيروان و در جاجرود و بهرام و اراضى شورهزار جنوب كرج و نيز در شرفخانه آذربايجان غربى و كرمانشاه و لرستان بين خرمآباد و انديمشك و در ارتفاعات از 1100 متر در بهرام تا 2200 متر در كرمان انتشار دارد .