احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

766

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

درختچهء غار گيلاسى نام‌هاى ديگر : جل - جلى - چرم‌ليوه - چرم‌ليفه - چرم‌گيله - غار طرابوزانى Laurier cerise - cherry laurel . مشخصات : گياهى است از خانوادهء Rosaceae ، درختچه يا درخت كوچكى است كه بلندى آن تا ده متر مىرسد . شاخه‌هاى جوان آن صاف و سبز و برگ‌هاى آن هميشه‌سبز ، صاف چرمى و براق به شكل بيضى كشيده و نوك‌تيز با قاعده‌اى قوسى و حاشيه برگ‌ها صاف و يا با دندانه‌هاى فاصله‌دار است ، روى برگ سبز تيره و براق و پشت آن سبز مغزپسته‌اى و مات و رگبرگ و سطحى كاملا نمايان دارد ، ابعاد برگ 20 * 8 سانتىمتر مىباشد و اگر برگ را لاى انگشت‌ها فشار دهيم بوى اسانس بادام تلخ از آن برمىخيزد ، دمبرگ آن ناودانى است و طول آن 2 - 1 سانتىمتر است . گل‌هاى آن خوشه‌اى انبوه ، طول خوشه حدود شانزده سانتىمتر . گلهاى آن سفيد و بسيار معطر است . ميوهء آن سفت تخم‌مرغى شكل يا شبيه گيلاس نوك‌تيز به قطر 12 - 10 ميلىمتر و به رنگ ارغوانى مايل به سياه و داراى يك هسته صاف و ناوى است . اين گياه بومى تركيه و حوالى طرابوزان است و در اواسط قرن شانزدهم ميلادى به اروپا وارد شد و در حال حاضر در سطح وسيعى از اروپاى جنوبى مىرويد . در ايران نيز در جنگل‌هاى شمال در ارتفاعات 1300 - 1200 متر از سطح دريا در وسعت گسترده‌اى از كرانه آستارا تا گيلان و مازندران انتشار دارد و به شكل تودهء جنگلى ديده مىشود . برگ درختچهء غار گيلاسى تركيب شيميايى : گلوكوزيدى به نام Lauro . cerasin ، مخمرى به نام امولسين - اسيد سيانيدريك يا اسيد پروسيك . خواص درمانى : آب دم‌كردهء آن را بر عضو بماليد . براى تسكين دردهاى عصبى نظير سياتيك و براى رفع التهاب ، ورم سطحى پوست ناشى از كوبيدگى اعضا و خارش مؤثر است . عرق غار گيلاسى خواص درمانى : اگر 5 تا 20 گرم از آن با نظر پزشك خورده شود ، مسكّن و ضدّ تشنج است ، براى تسكين سرفه و تنگىنفس و اسپاسم‌هاى دردناك روده و معده و بىخوابى آثار مفيد دارد . غافث نام‌هاى ديگر : مشكانيه - قزل‌پايراق - صاصيق‌اوتى - اكرسومنه - اوباطريوس - اوفاطريون - غافت - داروى جگر - علف گلودرد - تيغ بدبو - شوكهء منتنه - قيزل‌ييراق