احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
767
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
The de bois - Aigremoine - eupatoire - Liver wort - common agrimony . مشخصات : گياهى است از خانوادهء Rosaceae چندساله به بلندى بيست تا پنجاه سانتىمتر . برگهاى آن مركب و هر برگ داراى پنج تا نه برگچهء دندانهدار و بيضى است . ساقهء آن پوشيده از كرك مىباشد . گلهاى آن كوچك و زردرنگ كه در امتداد قسمت انتهايى ساقهء گلدهنده ظاهر مىشوند . ميوهء آن پوشيده از خارهاى كج به شكل قلّاب است . اين گياه در جنگلها و جاهاى سايهدار اغلب مناطق نيمكرهء شمالى مىرويد . در اروپا و آسيا بخصوص در هند و ايران انتشار دارد . در هند در كشمير و دامنههاى معتدل هيماليا ، در ايران در گيلان ، رودبار ، هرزويل ، عمارلو ، رامسر ، گرگان ، مازندران ، دشت نظير درّههراز ، در آذربايجان و شمالغربى اردبيل ، در اطراف تهران ، كرج در حبله رود ، در كرمانشاه ، در تفرش ، در خراسان در درّهء اترك و بين شيروان و بجنورد و كوههاى بختيارى مىرويد . اين گياه داراى گونههاى مختلفى است كه از نظر خواص دارويى شبيه مىباشند . طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : يك مواد رنگى - اسانس روغنى فرّار - تانن - مواد لاستيكى - يك فيتوسترول . خواص درمانى : 1 - بيست تا بيست و هشت گرم از آن را دم كنيد و آب صافكردهء آن را بنوشيد . مدرّ و قاعدهآور است ، براى تقويت و تسكين دردهاى كبد و طحال و بازكردن انسداد و نرم كردن آنها و تحليل ورم طحال مؤثر است .