احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
708
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
خواص درمانى : برگهاى تازه و پخته آن مدرّ است تذكر : بطىالهضم و نفّاخ است ، در افراد گرممزاج ايجاد نفخ و باد مىكند و ممكن است موجب سردرد شود . مصلح آن : فلفل و زيره و شيرينىها است . تخم شلغم طبيعت آن : گرم و تر است . مادهء شيميايى : روغن ثابت 30 درصد در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - هر روز تخم شلغم سفيد كوبيده را با عسل مخلوط كنيد و بخوريد . اشتها را زياد مىكند و براى تقويت باه مفيد است . 2 - شش گرم از آن را بكوبيد و با آب دمكردهء برگ تيول مخلوط نماييد و بخوريد . سنگ كليه و مثانه را بر طرف مىسازد . تذكر : در اشخاص گرممزاج ايجاد نفخ و گاز مىكند و ممكن است سردرد عارض شود . مصلح آن : براى گرممزاجها سكنجبين و ترشى مىباشد . شقاقل نامهاى ديگر : زردك ريشبزى - ششقاقل - اشقاقل - هشقيقل - هشفيفل - هويج وحشى - ريشبز - ريشهء گزبرى - گزربرى - زردكريگى - ملكهءچمن - خرسگياه - لحية التيس . Panais . cultive - Panais مشخصات : گياهى است از خانوادهء Umbellifcrae ، دوساله و شكل ظاهرى آن شبيه گياه هويج است ، برگهاى آن داراى بريدگى و در عين حال دندانهدار ، ساقهها گوشهدار ، ريشهء آن نسبتا ضخيم و ضخامت آن در حدود يك انگشت و پرگره و كمى شيرين است . ميوهء آن در ابعاد يك نخود به رنگ تيره و گل آن به صورت چتر مركب در انتهاى شاخهء گلدهنده ظاهر مىشود . اين گياه در ماسههاى مرطوب و بيشتر در زير درختان متراكم و حاشيه جنگلهاى متراكم انتشار دارد . در ايران در دماوند ، شمال ايران و شيراز در كوهاى برفى مىرويد .