احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
709
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
ريشهء شقاقل طبيعت آن : كمى گرم و تر است . تركيب شيميايى : در هر 100 گرم شقاقل اهلى خام مواد زير وجود دارد : آب 75 گرم - پروتئين 7 / 1 گرم - مواد چرب 5 / 0 گرم - هيدراتهاى كربن ( قند و نشاسته ) 15 گرم - كلسيم 50 ميلىگرم - فسفر 77 ميلىگرم - آهن 7 / 0 ميلىگرم - سديم 12 ميلىگرم - پتاسيم 541 ميلىگرم - تيامين 08 / 0 ميلىگرم - رايبوفلاوين 09 / 0 ميلىگرم - نياسين 2 / 0 ميلىگرم . در 100 گرم شقاقل اهلى پخته كمآب مواد زير وجود دارد : آب 82 گرم - پروتئين 5 / 1 گرم - مواد چربى 5 / 0 گرم - هيدراتهاى كربن ( قند و نشاسته ) 13 گرم - كلسيم 45 ميلىگرم - فسفر 62 ميلىگرم - آهن 6 / 0 ميلىگرم - سديم 8 ميلىگرم - پتاسيم 379 ميلىگرم - تيامين 07 / 0 ميلىگرم - رايبوفلاوين 08 / 0 ميلىگرم - نياسين 1 / 0 ميلىگرم ويتامينهاى A و C در آن وجود دارد . خواص درمانى : آن را بخوريد . بازكنندهء انسداد مجارى عروق است ، رطوبات بلغم را دفع مىكند و براى گرم كردن معده و كليه و كبد مؤثر است ، در افراد سردمزاج اشتها را باز مىكند ، قدرت تناسلى را افزايش مىدهد . تذكر : مصرف زياد در بعضى از افراد گرممزاج اشتها را كم مىكند و ايجاد سردرد مىنمايد . مصلح آن : عسل است . شمعدانى عطرى نامهاى ديگر : برگعطر - قيطران - قيطرانمشك - مسيكه - غرنوقى - جرانيون - غرانيون . Bec de grue Musque - Erodium musque - Grounde needle مشخصات : گياهى است از خانوادهء شمعدانى Geraniaceae ، يك ساله و دوساله و كموبيش پوشيده از كرك و بسيار معطر . بلندى ساقهء آن 40 - 10 سانتىمتر و ساقه آن افراشته و كمى ضخيم است . برگهاى آن مركب با 13 - 11 برگچه و هر برگچه بيضى و دندانهدار و بدون دمبرگ است . گلهاى آن به رنگ قرمز ارغوانى و بهطور گروهى از 8 - 7 گل به صورت چتر در انتهاى يك دمگل قرار مىگيرند . اين گياه در بوشهر و شوش بين دزفول و شوشتر و بين شوش و دهلران بهطور خودرو ديده مىشود . خواص درمانى : تنطور آن را بخوريد . ضدّ تب و معالج اسهال خونى است .