احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
679
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
خاك خميدگى دارد و در محل گرههاى هوايى ريشكهاى اتفاقى ايجاد مىشود كه در تماس با خاك در زمين فرومىرود . برگهاى آن خاكسترى ، پوشيده از كرك و دندانه دارند . گلهاى آن به رنگ ارغوانى و در تابستان ظاهر مىشوند . اين گياه در اروپا و آسيا انتشار دارد . در ايران در گرگان ، كوه چهلدختر و مازندران در رامسر و در درّهء قورىچاى نزديك نوشهر و در گيلان در ارتفاعات 1200 مترى ديده شده است . تركيب شيميايى : يك مادهء تلخ - گلوكوزيدرينانتين - ساپونين - تانن . خواص درمانى : 1 - پنجاه تا يكصد گرم از سرشاخههاى گلدار آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و آب صافكردهء آن را به مرور بنوشيد . مقوى و مدرّ و قابض و آرامبخش است ، خروج اخلاط را تسهيل مىكند ، براى درمان برونشيت و آسم مفيد است ، درد نقرس و روماتيسم مفصلى را تسكين مىدهد ، يرقان و سنگ كليه را بر طرف مىسازد ، براى تسكين سردردهاى يكطرفه و رفع حركت در خواب نافع است . 2 - پانصد گرم از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و از آب صافكردهء آن بهعنوان شستشو استفاده نماييد . براى درمان سوختگى و التيام زخم داخس بسيار مؤثر است . شاماخ نامهاى ديگر : شمح - كليريم - كاليرم - كرمكش - دفله .