احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
559
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
خواص درمانى : 1 - آن را در غذاهاى روزانه مصرف كنيد ، و محرك و پيشابآور و تونيك و بادشكن و اشتهاآور و تببر است ، ضدّ اسهال و اسهال خونى مىباشد ، خون را تصفيه مىكند و انواع خونريزى را بند مىآورد و جريان گردش خون را هم افزايش مىدهد و در حل كردن لخته خون يا بلادكلوتس اثر بارزى دارد ، براى رفع بىنظمى در قاعدگى بسيار مؤثر است ، ترشح صفرا را از طريق كبد افزايش مىدهد و اختلالات كبد را بر طرف مىسازد و موجب انقباض كيسهء صفرا مىشود ، معده را تقويت مىكند ، سرفه را تسكين مىدهد ، براى افزايش ديد چشم مؤثر است ، درد روماتيسم و دردهاى پشت و كمر را تسكين مىدهد ، سل و يرقان را درمان مىكند . 2 - جويدن آن در دهان براى تسكين درد دندان مفيد است خصوصا اگر كمى تفت داده شود و گرم گرم جويده شود . 3 - اگر به صورت قرقره استفاده كنيد ، براى رفع التهاب لثه مفيد خواهد بود . 4 - گرد آن را در استعمال خارجى براى خشك كردن زخمها و رفع درد و ورم آنها مفيد است ، مىتوان براى رساندن دملها مصرف كرد ، در موارد دررفتگى اعضاء مفيد واقع مىشود . 5 - آب جوشاندهء آن براى رفع سوزش چشم نافع است . تذكر : زردچوبه براى قلب مضّر قلب است . زردآلو نامهاى ديگر : شكرپاره - قيسى - مشمش - خوبانى - نورى - آغچهنبات - اروق اروك . مشخصات : ميوهء گياهى است از خانوادهء Rosaceae ، درختى است به بلندى چهار تا شش متر با تاج كروى . پوست تنهء آن در جوانى ظريف و به رنگ سبز مايل به قهوهاى و پس از آن در سنين پيرى و درختان كهن به رنگ مايل به قرمز درآمده و تركهاى محسوسى مىخورد . برگهاى آن ساده و قلبى شكل و ليز به رنگ سبز درخشان و زيبايند كه كنارهء آن دندانه است و دمبرگ درازاى دارد . گلهاى آن در اوايل بهار به رنگ سفيد يا صورتى بدون دمگل بهطور منفرد يا دوتايى ظاهر مىشود . ميوهء آن در گونههاى وحشى كوچك است و در انواع پرورش يافته نسبتا درشت خوشطعم ، شيرين ، كروىشكل و تخممرغى است ، گوشت ميوه به رنگ زرد روشن و داخل آن يك هسته قرار دارد ، هستهء داراى پوست سخت خشبى و داخل آن مغزى به شكل مغز بادام با پوستى نازك وجود دارد كه طعم نوعى از آن شيرين و نوعى تلخ است . زردآلو بومى منچورى و مغولستان و شمال چين است و در ايران در مناطق استپى كشت مىشود . طبيعت آن : سرد و تر و شيرين آن كمى گرم مىباشد .